Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküş dönemine damga vuran, modern Türkiye’nin temellerindeki en tartışmalı ve en güçlü isimlerden biri olan Talat Paşa’nın hayatı yeniden gündemde! Edirne’de mütevazı bir posta memuru olarak başladığı kariyerini, koca bir imparatorluğun "Sadrazamı" olarak tamamlayan Mehmed Talat Paşa, sadece bir siyasetçi değil, aynı zamanda İttihat ve Terakki’nin "beyni" olarak tarihe geçti. Peki, Talat Paşa’nın gerçek ideolojisi neydi? 1915 olaylarındaki rolü ve Berlin’deki o kanlı suikastın perde arkasında neler yaşandı? İşte 13 Şubat 2026 itibarıyla tarihin tozlu raflarından bugüne uzanan o dev dosya!

Osmanlı Devleti’nin en fırtınalı yıllarında, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin lider kadrosunda yer alan Mehmed Talat Paşa, 1874 yılında Edirne’de doğdu. Genç yaşta devlet kademelerinde görev almaya başlayan Talat Bey, Selanik’te bir posta memuru iken kurduğu gizli teşkilatlanmalarla II. Abdülhamid rejimine karşı bayrak açtı. 13 Şubat 2026 tarihinde tarihçiler, onun sadece bir "komitacı" değil, aynı zamanda modern devlet aygıtını inşa etmeye çalışan bir reformcu olduğunda birleşiyor.

Posta Memurluğundan İmparatorluk Zirvesine: Kimdir Bu Talat Paşa?

Talat Paşa, siyasi dehası ve örgütçü yeteneğiyle kısa sürede yükseldi. 1908 Meşrutiyet Devrimi’nin ardından İçişleri Bakanlığı (Dâhiliye Nazırlığı) ve ardından Sadrazamlık makamına oturdu. Onun döneminde Osmanlı, Balkan Savaşları’nın yıkımından çıkmaya çalışırken kendisini bir anda Birinci Dünya Savaşı’nın içinde buldu. Talat Paşa, devletin merkezi otoritesini güçlendirmek, orduyu modernize etmek ve maliyeyi düzeltmek için radikal adımlar atan bir liderdi.

"İttihad-ı Anasır"dan Türkçülüğe: Talat Paşa’nın Fikir Dünyası

Talat Paşa’nın düşünce yapısı, imparatorluğun içinde bulunduğu şartlara göre şekillenmiştir. Başlangıçta tüm unsurları bir arada tutmayı hedefleyen Osmanlıcılık fikrini savunsa da, Balkanlar’daki ayrılıkçı isyanlar onu Türkçülük ve milliyetçilik çizgisine itti. Ancak onun Türkçülüğü sadece duygusal değil, ekonomik bir temele dayanıyordu:

1915 Olayları ve Tehcir Kanunu: Tarihin En Ağır Mirası

Talat Paşa isminin dünya genelinde tartışılmasının en büyük nedeni, 1915 yılında yürürlüğe koyduğu Sevk ve İskân Kanunu (Tehcir)’dur. Birinci Dünya Savaşı sırasında Doğu Anadolu’daki Ermeni isyanlarını ve Rus ordusuyla işbirliğini gerekçe göstererek Ermeni nüfusun göç ettirilmesi kararını bizzat yönetti. Bu süreçte yaşanan trajediler ve ölümler, bugün dahi uluslararası siyasetin en sıcak konularından biri olmaya devam ediyor. Talat Paşa, hatıralarında bu kararı "devletin bekası için kaçınılmaz bir askeri zorunluluk" olarak tanımlamıştır.

Berlin’de Kanlı Pususu: Operasyon Nemesis

Savaşın kaybedilmesinin ardından 1918 yılında Almanya’ya giden Talat Paşa, burada da boş durmayarak Milli Mücadele’ye destek verdi ve dış dünyada Türk haklarını savunmaya devam etti. Ancak 15 Mart 1921 tarihinde, Berlin’in Charlottenburg semtinde Soğomon Tehliryan isimli bir Ermeni suikastçı tarafından sokak ortasında şehit edildi. Bu suikast, Ermeni örgütlerinin "Nemesis Operasyonu" adını verdiği dizinin bir parçasıydı. Talat Paşa’nın naaşı, yıllar sonra 1943’te Türkiye’ye getirilerek İstanbul’daki Abide-i Hürriyet tepesine defnedildi.