Avrupa Birliği, vatandaşların afet ve krizlerin ilk 72 saatinde temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek hazırlığa sahip olmalarını hedefleyen yeni kılavuzlarını yayımladı. Avrupa Komisyonu, hanelerin krizlerin ilk üç gününde su, gıda, temel ilaçlar ve iletişim imkanları açısından mümkün olduğunca kendi kendine yeterli olmasını tavsiye ediyor.
Avrupa Komisyonunun 3 Kasım 2026'da açıkladığı “Nüfus Hazırlığı Kılavuzları”, Avrupa'nın karşı karşıya olduğu doğal afetlerden siber saldırılara, kritik altyapı kesintilerinden sağlık krizlerine kadar farklı risklere karşı toplumun hazırlık kapasitesini artırmayı amaçlıyor.
AB neden 72 saatlik hazırlık istiyor?
Komisyonun rehberine göre bir krizin ilk 72 saati hem vatandaşlar hem de acil durum ekipleri açısından kritik dönem olarak değerlendiriliyor. Büyük çaplı olaylarda müdahale sistemlerinin yoğun baskı altında kalabileceği, lojistik kapasitenin ve yardım faaliyetlerinin tam ölçekte devreye girmesinin zaman alabileceği belirtiliyor.
Bu nedenle hanelerin ilk üç gün boyunca temel ihtiyaçlarının bir bölümünü kendi imkanlarıyla karşılayabilmesinin, acil durum kaynaklarının yardıma daha fazla ihtiyaç duyan kişilere yönlendirilmesine katkı sağlayabileceği ifade ediliyor.
Evlerde hangi temel ihtiyaçlara hazırlık yapılması öneriliyor?
AB'nin 72 saatlik hazırlık rehberinde tek tip ve zorunlu bir “Avrupa acil durum çantası” oluşturulmuyor. Bunun yerine vatandaşların yaşadıkları bölgenin risklerine ve kendi ihtiyaçlarına göre hazırlık yapması tavsiye ediliyor.
Komisyonun çalışma belgesinde hanelerin hazırlığında öne çıkan temel ihtiyaçlar şöyle sıralanıyor:
- İçme suyu,
- Gıda,
- Isınma ve sıcaklığın korunması,
- Hijyen ihtiyaçları,
- Temel ve düzenli kullanılan ilaçlar,
- Bilgiye erişim ve iletişim imkanları.
Rehber ayrıca yalnızca malzeme stoklamanın yeterli olmadığına dikkat çekiyor. Aile acil durum planı hazırlanması, tahliye durumunda kullanılabilecek bir çantanın hazır bulundurulması ve temel ilk yardım gibi pratik becerilerin geliştirilmesi de hazırlığın bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Depremden siber saldırıya kadar “tüm riskler” yaklaşımı
Komisyon, 72 saatlik hazırlığı belirli veya yakın bir tehdide karşı alınmış olağanüstü bir karar olarak tanımlamıyor. Rehber, farklı krizlerin haneler üzerindeki sonuçlarının benzer olabileceği düşüncesinden hareket eden “tüm riskler” yaklaşımını benimsiyor.
Elektrik ve su kesintileri, iletişim sistemlerinin devre dışı kalması, tedarik zincirlerindeki bozulmalar ve temel hizmetlere erişimin geçici olarak aksaması, vatandaşların hazırlıklı olması istenen başlıca durumlar arasında bulunuyor.
Dört başlıkta yeni hazırlık rehberi
Avrupa Komisyonunun açıkladığı nüfus hazırlığı kılavuzları dört ana alanı kapsıyor. Bunlardan ilki vatandaşların en az 72 saat boyunca temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesini desteklemek.
Diğer başlıklar ise acil durum hazırlığının okul öncesi ve ilkokul eğitimine dahil edilmesi, engelli bireylerin ihtiyaçlarını gözeten kapsayıcı hazırlık sistemleri oluşturulması ve kriz öncesinde, sırasında ve sonrasında halka güvenilir bilgi ulaştırılmasını sağlayacak risk iletişiminin güçlendirilmesi.
Okullarda acil durum hazırlığı eğitimi
AB, hazırlık kültürünün erken yaşlardan itibaren geliştirilmesini de hedefliyor. Yeni kılavuzlarda üye ülkelere, acil durumlara hazırlık konularını okul öncesi ve ilkokul programlarına uygun biçimde dahil etmeleri ve eğitimcilere bu konuda eğitim verilmesi öneriliyor.
Komisyon, çocuklara yönelik çalışmaların korku veya endişe yaratmadan, yaş grubuna uygun ve anlaşılır etkinliklerle gerçekleştirilmesini istiyor.
Tavsiyeler zorunlu değil
Komisyonun yayımladığı kılavuzlar bağlayıcı bir AB mevzuatı niteliği taşımıyor. Üye devletlerin kendi ulusal sistemlerine, karşı karşıya oldukları risklere ve mevcut sivil koruma yapılanmalarına göre uygulamalar geliştirmeleri teşvik ediliyor.
Dolayısıyla 72 saatlik hazırlık hedefi vatandaşlara getirilen yeni bir hukuki yükümlülük değil; kriz anlarında bireysel ve toplumsal dayanıklılığı güçlendirmeyi amaçlayan bir hazırlık standardı olarak sunuluyor.
2027'de “AB Hazırlık Günü” başlayacak
Avrupa Komisyonu ayrıca her yıl 23 Ekim'in “AB Hazırlık Günü” olarak düzenlenmesini önerdi. İlk etkinliğin Ekim 2027'de gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Yeni adımlar, Mart 2025'te kabul edilen AB Hazırlık Birliği Stratejisi'nin parçasını oluşturuyor. Strateji, Avrupa'nın doğal afetler, sağlık krizleri, siber tehditler, jeopolitik gerilimler ve kritik altyapıya yönelik risklere karşı daha dirençli hale getirilmesini hedefliyor.
