Avrupa’da güvenlik ve kriz hazırlığı politikaları yalnızca kamu kurumlarıyla sınırlı kalmıyor.
Danimarka’da özel şirketlerin olağanüstü durumlarda hangi kapasiteyi sağlayabileceğini belirlemeye yönelik çalışmalar kapsamında, IKEA mağazalarının elektrik kesintisi, sel, sabotaj veya kritik altyapıya yönelik saldırılar sırasında geçici sığınaklara dönüştürülmesi gündemde.
Geniş kapalı alanlara sahip mağazaların gerektiğinde barınma, yemek, temel lojistik ve sağlık hizmetleri için kullanılabileceği değerlendiriliyor.
IKEA mağazalarının kriz kapasitesi değerlendiriliyor
Danimarka’daki hazırlık modelinde özel şirketlerin kriz anında devlete hangi imkânları sunabileceğinin önceden belirlenmesi amaçlanıyor.
IKEA mağazalarının geniş iç mekânları, yatak ve mobilya stokları, restoran bölümleri ve enerji altyapısı bu açıdan öne çıkıyor.
Planlama kapsamında mağazaların doğrudan kalıcı hastaneye dönüştürülmesinden çok, kriz şartlarında geçici barınma alanı, acil destek noktası veya gerektiğinde sağlık hizmeti verilebilecek geçici merkezler olarak kullanılabilmesi değerlendiriliyor.
200’den fazla şirket kriz ağına dahil
IKEA, Danimarka’da özel sektörün acil durum kapasitesini kamu planlamasına dahil etmeyi amaçlayan kurumsal iş birliği ağına katılan şirketler arasında bulunuyor.
Ağda perakende, inşaat, telekomünikasyon ve farklı sektörlerden 200’den fazla şirket yer alıyor.
Amaç, büyük bir elektrik kesintisi, iletişim altyapısının çökmesi, doğal afet veya güvenlik krizinde özel sektörün hangi tesis, ekipman ve lojistik kapasiteyi sağlayabileceğini kriz yaşanmadan önce belirlemek.
Marketler internetsiz 48 saat çalışabilecek
Danimarka’nın en büyük market işletmecilerinden Salling Group da kriz hazırlıkları kapsamında bazı mağazalarını elektrik veya internet erişimi olmadan çalışabilecek hale getirmeye hazırlanıyor.
Planlamaya göre 51 mağazanın 48 saate kadar kesintisiz veya sınırlı altyapıyla hizmet verebilmesi hedefleniyor.
Bu mağazaların kriz döneminde temel gıda ve ihtiyaç ürünlerine erişimin sürdürülmesinde rol üstlenmesi planlanıyor.
Avrupa kriz hazırlığını şirketlere kadar genişletiyor
Avrupa Birliği’nin 2025’te başlattığı Hazırlık Birliği Stratejisi, kamu kurumlarıyla özel şirketler arasındaki kriz iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
Bu yaklaşımda enerji, gıda, iletişim, ulaşım, sağlık ve perakende altyapısının yalnızca normal dönemlerde değil, büyük çaplı krizlerde de faaliyetini sürdürebilmesi öncelikler arasında yer alıyor.
Finlandiya’da tedarik güvenliği kamu, özel sektör ve sivil toplumun ortak planlamasıyla yürütülürken, Estonya’da kritik hizmet sağlayan şirketlere olağanüstü durumlarda hizmetin devamını güvence altına almaya yönelik yükümlülükler getiriliyor.
Valensiya’daki sel örnek gösteriliyor
IKEA’nın kriz dönemlerinde barınma alanı olarak kullanılabileceğine ilişkin en dikkat çekici örneklerden biri İspanya’nın Valensiya kentinde yaşandı.
Bölgede meydana gelen büyük sel felaketi sırasında 600’den fazla kişinin bir IKEA mağazasında geçici olarak barındığı belirtildi.
Bu deneyim, geniş perakende tesislerinin afet ve altyapı krizlerinde kısa sürede geçici barınma merkezine dönüştürülebileceğini gösteren örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Avrupa’nın yeni yaklaşımı: Özel sektör de kriz planının parçası
Avrupa’daki hazırlık politikalarının yönü, kriz anında yalnızca devlet kurumlarının değil, büyük şirketlerin de mevcut altyapılarının kullanılmasına doğru ilerliyor.
Büyük mağazalar, marketler, lojistik merkezleri ve telekomünikasyon şirketleri bu nedenle artık yalnızca ticari işletmeler olarak değil, olağanüstü durumlarda kullanılabilecek kritik altyapının bir parçası olarak ele alınıyor.
Danimarka’daki IKEA planı da bu yaklaşımın en dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
