Rusya’nın İrkutsk bölgesinde Veba Araştırma Enstitüsü’nde çalışan 28 yaşındaki Darya Shipilova’nın ağır zatürre sonrası ölümü, pnömonik veba şüphesini gündeme getirdi. Bölgesel bir yayın, çalışanın laboratuvarda veba bakterisi bulunan tüpü kırdığını öne sürerken Rus sağlık otoritesi, laboratuvar kazası ve veba bağlantısını reddetti.
Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk’ta bir laboratuvar çalışanının ölümü, pnömonik veba şüphesi nedeniyle uluslararası gündeme taşındı.
İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü’nde laboratuvar görevlisi olarak çalışan 28 yaşındaki Darya Shipilova, ağır zatürre tablosuyla hastaneye kaldırıldıktan sonra 2 Ekim 2026’da hayatını kaybetti.
Bölgesel bağımsız yayın Lyudi Baikala, Shipilova’nın 25 Eylül’de laboratuvarda çalışırken Yersinia pestis bakterisi bulunan bir tüpü kazara kırdığını öne sürdü. Haberde, olaydan birkaç gün sonra rahatsızlanan Shipilova’nın Şelehov Bölge Hastanesi’ne kaldırıldığı ve üç günlük tedavinin ardından yaşamını yitirdiği belirtildi.
Rusya’nın federal sağlık otoritesi Rospotrebnadzor ise bu iddiaya karşı farklı bir açıklama yaptı.
Rus sağlık otoritesi veba iddiasını doğrulamadı
Rospotrebnadzor, Shipilova’ya “nedeni belirlenemeyen zatürre” tanısı konulduğunu açıkladı.
Kurumun açıklamasında, hastadan alınan numunelerde yürütülen geniş kapsamlı incelemelerde çalıştığı laboratuvardaki mesleki faaliyetleriyle bağlantılı herhangi bir mikroorganizmaya rastlanmadığı belirtildi.
İrkutsk Veba Araştırma Enstitüsü’nde patojenik mikroorganizmalarla çalışılırken herhangi bir kazanın kayda geçmediğini bildiren kurum, enstitü çalışanları arasında son 10 günde bulaşıcı hastalık şüphesiyle sağlık kuruluşuna yapılan yeni bir başvurunun da bulunmadığını açıkladı.
Rospotrebnadzor, İrkutsk ve Şelehov’daki sıhhi ve epidemiyolojik durumun stabil olduğunu bildirdi.
Bu açıklamayla birlikte Shipilova’nın ölümünün pnömonik vebadan kaynaklandığı veya laboratuvarda bir tüpün kırılması sonucu enfekte olduğu yönündeki haberler resmi olarak doğrulanmış olmadı.
Yaklaşık 200 kişi gözlem altına alındı iddiası
Lyudi Baikala’nın haberinde Shipilova ile temas etmiş olabileceği belirtilen yaklaşık 200 kişinin tıbbi gözlem altına alındığı öne sürüldü.
Bölgedeki bazı sağlık kuruluşlarında ziyaret kısıtlamaları ve ek koruyucu önlemler uygulandığına ilişkin haberler de yayımlandı. Şelehov’daki bazı iş yerleri ile eğitim kurumlarında maske kullanımına yönelik tedbirlerin devreye alındığı bildirildi.
Ancak 5 Ekim itibarıyla bölgedeki hastanelerin normal çalışma düzenini sürdürdüğü ve yeni bir vaka bildirilmediği Rus yetkililer tarafından açıklandı.
İrkutsk Bölge Valisi İgor Kobzev de sağlık ve epidemiyoloji ekiplerinin çalışmalarını sürdürdüğünü belirterek durumun kontrol altında olduğunu bildirdi.
Veba virüs değil, bakteriyel bir hastalık
Haberlerde zaman zaman “veba virüsü” ifadesi kullanılsa da veba bir virüs hastalığı değil.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre vebaya, Yersinia pestis adlı bakteri neden oluyor. Hastalığın bubonik, septisemik ve pnömonik olmak üzere farklı klinik formları bulunuyor.
Pnömonik veba akciğerleri etkileyen en ağır formlardan biri. Solunum yoluyla insandan insana bulaşabilen hastalık tedavi edilmediğinde hızlı seyredebilir.
WHO, erken teşhis halinde uygun antibiyotik tedavisinin etkili olduğunu ve zamanında tedavinin yaşam kurtarabildiğini bildiriyor.
ABD de İrkutsk’taki gelişmeleri izliyor
İrkutsk’taki olay Rusya dışından da takip ediliyor.
Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre Beyaz Saray, Rusya’daki olası veba vakasına ilişkin gelişmeleri izliyor. Washington yönetiminin durumdan haberdar olduğu ve Rus makamlarından gelecek yeni bilgileri takip ettiği belirtildi.
5 Ekim 2026 itibarıyla Rus sağlık otoriteleri tarafından doğrulanmış bir pnömonik veba salgını bulunmuyor. Resmi tanı “nedeni belirlenemeyen zatürre” olarak açıklanırken, laboratuvarda tüp kırıldığı yönündeki iddia bağımsız bölgesel yayınların haberlerine dayanıyor.
