Yol ve Trafik Güvenliği Danışmanı Özgür Şener, otoyollarda gizli tehlike oluşturan 'monotonluk' ve gişe kazalarına karşı sürücüleri uyardı. Şener, özellikle son anda gişe değiştirme, hızlanma ve yavaşlama şeritlerinin yanlış kullanımı gibi hataların ölümcül kazalara yol açabileceğini belirtti.
Üsküdar Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölümü Öğretim Görevlisi, Yol ve Trafik Güvenliği Danışmanı Özgür Şener, Ramazan Bayramı tatili nedeniyle yola çıkacak sürücülere otoyol ve gişelerde güvenli sürüş için önemli tavsiyelerde bulundu.
Otoyolların Yapısı ve Güvenlik Özellikleri
Otoyolların temel özelliğinin transit trafiğe ayrılmış olması olduğunu belirten Şener, otoyolların güvenlik açısından taşıdığı önemi şöyle açıkladı:
"Otoyol; özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, yalnızca izinli motorlu araçların kullanabildiği ve trafiğin özel kontrole tabi tutulduğu karayoludur. Bu nedenle otoyollarda giriş ve çıkış noktalarının minimum sayıda olması güvenli sürüş açısından büyük önem taşır."
Otoyollarda araçların kendi sınıflarına göre yüksek hızlarda ilerlediğini hatırlatan Şener, otoyola giriş ve çıkış noktalarının hızların azaldığı noktalar olduğunu vurguladı. Bu sebeple giriş ve çıkış yapacak sürücülerin güvenli bir şekilde hız planlaması yapabilmesi için otoyollarda hızlanma ve yavaşlama şeritlerini bilmeleri ve fonksiyonlarına uygun bir şekilde kullanmalarının büyük önem taşıdığını ifade etti.
Hızlanma Şeridinin Doğru Kullanımı
Otoyola girişlerde kullanılan hızlanma şeritlerinin doğru kullanımının hayati önem taşıdığını ifade eden Şener, sürücülerin bu şeritleri çoğu zaman yanlış kullandığını söyledi.
"Hızlanma şeridi, otoyola veya ana yola katılan araçların güvenli bir şekilde hızlanarak trafiğin akış hızına uyum sağlaması için ayrılmış şerittir. Bu şeritler sürücülerin ana yoldaki araçların hızına ulaşmasını kolaylaştırır. Bu hıza ulaşmak için hızlanma şeridinin mümkün olduğunca sonuna kadar ilerlenmesi ve ardından otoyola katılınması gerekir."
Şener, sürücülerin otoyola katılmadan önce aynalarını kontrol etmeleri, sinyal vermeleri ve ani manevralardan kaçınmaları gerektiğini de sözlerine ekledi.
Yavaşlama Şeridine Erken Girmek Kazaları Önler
Otoyoldan çıkışlarda kullanılan yavaşlama şeritlerinin de güvenli sürüş açısından büyük önem taşıdığını belirten Şener, Türkiye'de sürücülerin sık yaptığı bir hataya dikkat çekti:
"Yavaşlama şeridi, otoyoldan çıkış yapacak araçların güvenli bir şekilde hızlarını azaltmaları için ayrılmış özel bir şerittir. Ancak ülkemizde birçok sürücü çıkışa kadar otoyolda ilerleyip son anda sapaktan ayrılmaya çalışıyor. Bu davranış, arkadan gelen araçlarla çarpışma riskini ciddi şekilde artırıyor. Doğru bir şekilde yavaşlamak şeridinde bulunan taşıtların da akışını engelliyor."
Yüksek Hızda Mesafe ve Zaman Algısı
Yüksek hızın sürüş hatalarının etkisini büyüttüğünü belirten Şener, otoyollarda mesafe ve hız planlamasının hayati önem taşıdığını söyledi.
"Saatte 140 kilometre hızla giden bir araç saniyede yaklaşık 38,8 metre yol alır. Bu da 5 saniyede yaklaşık 194 metre, yani bir buçuk futbol sahası kadar mesafe demektir. Bu nedenle sürücüler yalnızca önlerini değil, aynalar aracılığıyla arkadan gelen trafiği de sürekli kontrol etmelidir."
Şener, otoyollarda güvenli sürüş için araçlar arasında en az 6 saniyelik takip mesafesi bırakılması gerektiğini vurguladı.
Şerit Kullanımı: En Sağ Şerit Sürekli Sürüş İçin
Otoyollarda şerit kullanımının da güvenli sürüş açısından önemli olduğunu ifade eden Şener, şu uyarıda bulundu:
"Sürücüler otoyolda mümkün olduğunca en sağ şeridi kullanarak ilerlemelidir. Diğer şeritler sollama amaçlıdır. Sağ şerit dışında herhangi bir şeritte sürekli sürüş yapmak güvenli değildir."
Şener ayrıca sürücülerin otoyolda karşılaşabilecekleri risklere karşı dikkatli olması gerektiğini belirterek, emniyet şeridinde duran araçlar, yola düşen yükler, tünellerde arızalanan araçlar ve gece görüşünü zorlaştıran silinmiş yol çizgileri gibi tehlikelere karşı da uyardı.
Otoyol Sürüşü Monotonluk Nedeniyle Dikkat Kaybına Yol Açabilir
Uzun süreli otoyol sürüşlerinin sürücülerde dikkat kaybına yol açabileceğini ifade eden Şener, bu durumun kazalara zemin hazırlayabildiğini söyledi.
"Otoyol sürüşleri monoton sürüş olarak tanımlanabilir. Bu durum sürücülerde dikkat dağınıklığı, tek elle araç kullanma, sinyal vermeden şerit değiştirme veya uykululuk gibi riskli davranışlara yol açabilir. Sürücülerin bu konuda farkındalık geliştirmesi gerekir."
Gişelerde En Sık Yaşanan Kazalar ve Nedenleri
Son dönemde paralı otoyol ve köprü gişelerinde de ciddi kazalar yaşandığını hatırlatan Şener, bu kazaların çoğunun sürücü hatasından kaynaklandığını ifade etti.
"İki aracın aynı gişeye girmeye çalışması, son anda gişe değiştirme, yavaşlayan araca arkadan çarpma veya yanlış gişeye girip geri manevra yapma gibi davranışlar gişe bölgelerinde en sık görülen kaza nedenleridir."
Gişelerde Hız Limiti ve Doğru Davranışlar
Sürücülerin gişe alanlarına yaklaşırken hızlarını mutlaka düşürmeleri gerektiğini vurgulayan Şener, şu tavsiyelerde bulundu:
"Gişe alanlarına yaklaşırken verilen hız limitlerine eksiksiz uyulmalıdır. Ani fren yerine kademeli yavaşlama yapılmalıdır. Gişe alanlarında hız limiti genellikle 30 kilometre/saat civarındadır. Bayram dönemleri, tatil dönemleri, mesai başlangıç ve bitiş saati gibi zamanlarda gişelerde uzun beklemeler olmaktadır. Bu durumlarda sabırlı ve sakin kalmak önemlidir."
Şener, gişelerde sürücülerin en sık yaptığı hatanın son anda şerit değiştirmek olduğunu da kaydederek şöyle konuştu:
"Sürücülerin en çok yaptığı hatalardan biri, son anda gişe değiştirmeye çalışmaktır. Gişeye girmeden önce hangi şeridi kullanacağınızı belirlemeli ve o şeritte ilerlemelisiniz. Son anda yapılan şerit değişiklikleri arkadan gelen araçlarla çarpışma riskini artırır."
Gişe Çıkışlarında Ani Hızlanmayın
Gişelerden çıktıktan sonra sürücülerin ani hızlanma eğiliminde olduğunu belirten Şener, bunun da risk oluşturduğunu söyledi.
"Gişe çıkışlarında sürücüler genellikle ani hızlanmaya çalışır. Ancak çevredeki araçların da aynı anda hızlanabileceği unutulmamalı ve çevre sürekli gözlemlenerek sürüşe devam edilmelidir. Tüm işaret ve yönlendirmeler sürücüler tarafından takip edilmeli ve eksiksiz uyulmalıdır."
Bayram Yolculuğu İçin Özet Tavsiyeler
Özgür Şener'in Ramazan Bayramı öncesi yola çıkacak sürücüler için derlediği tavsiyeler şöyle:
Otoyol Giriş ve Çıkışlarında:
-
Hızlanma şeridinde mutlaka sona kadar ilerleyin
-
Ana yola katılmadan önce aynalarınızı kontrol edin
-
Sinyal vererek şerit değiştirin
-
Çıkışlarda yavaşlama şeridine erken girin
-
Son anda çıkış değiştirmeye çalışmayın
Hız ve Takip Mesafesi:
-
Öndeki araçla en az 6 saniyelik mesafe bırakın
-
Yüksek hızda fren mesafesinin uzadığını unutmayın
-
140 km/s hızla giderken saniyede 38 metre yol aldığınızı hesaba katın
Şerit Kullanımı:
-
Mümkün olduğunca en sağ şeridi kullanın
-
Orta ve sol şeritleri yalnızca sollama için kullanın
-
Emniyet şeridini asla sürüş için kullanmayın
Gişe Alanlarında:
-
Hızınızı 30 km/s'e düşürün
-
Gişe seçiminizi önceden yapın, son anda değiştirmeyin
-
Beklemelerde sabırlı olun
-
Gişe çıkışında ani hızlanmayın
Genel Uyarılar:
-
Monoton sürüşe karşı dikkatinizi canlı tutun
-
Yorgun ve uykusuz yola çıkmayın
-
2 saatte bir mola verin
-
Emniyet kemerinizi mutlaka takın




