Sebze ve meyve tedarik zincirinde fahiş fiyat iddiaları üzerine 22 ilde operasyon düzenlendi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. İncelenen raporlarda, bazı ürünlerin üreticiden düşük bedelle alınmasına rağmen yüksek maliyetle gösterildiği ve ölü kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlendiği tespitleri yer aldı.
22 İlde 109 Adreste Arama Yapıldı
Gıdada fahiş fiyat iddialarına ilişkin soruşturma, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütüldü. Soruşturma kapsamında 22 ilde 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama gerçekleştirildi.
Sebze ve meyve hallerinin büyük tedarikçilerine yönelik operasyonda, 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi. Operasyonlarda 33 şüphelinin gözaltına alındığı bildirildi.
Soruşturmanın merkezinde, ürünlerin tarladan çıkış fiyatı ile tüketiciye ulaşana kadar geçirdiği süreçte oluşan fiyat farkları yer aldı.
Hal Kayıt ve Çiftçi Kayıt Sistemi İncelendi
Soruşturma kapsamında Hal Kayıt Sistemi ve Çiftçi Kayıt Sistemi verileri karşılaştırıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından da kapsamlı bir rapor hazırlandı.
Raporda, 1.029 çiftçinin beyanına başvurulduğu belirtildi. Çiftçilerden alınan bilgilerle ürünlerin üreticiden hangi bedelle çıktığı, tedarikçilere hangi şartlarda ulaştığı ve ticari kayıtlara nasıl işlendiği incelendi.
Hazırlanan raporda, bazı firmaların piyasadaki hakim konumlarını kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdiği tespitine yer verildi. Tedarik zincirinin gereksiz şekilde uzatıldığı ve bu yöntemlerle fiyatların yukarı yönlü manipüle edildiği değerlendirildi.
Ölü Kişiler Adına Müstahsil Makbuzu Düzenlendiği İddiası
Raporda yer alan dikkat çekici tespitlerden biri de bazı şirketlerin daha önce hayatını kaybetmiş kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlemesi oldu.
Şirketlerden birinin, 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında ölüm kaydı bulunan bazı kişiler adına tarımsal ürün alımı yapılmış gibi belge düzenlediği belirlendi.
Söz konusu makbuzların, ürünlerin gerçek alış fiyatlarının ve maliyetlerin olduğundan farklı gösterilmesinde kullanıldığı değerlendirildi.
Çiftçilerin Beyanları Fiyat Farkını Ortaya Çıkardı
Soruşturma dosyasındaki çiftçi ifadeleri, bazı ürünlerin alış fiyatı ile resmi kayıtlara yansıtılan tutarlar arasında fark bulunduğunu ortaya koydu.
Şüpheli şirket adına 818 bin 125 liralık müstahsil makbuzu düzenlenen A.K., kapya biberinin kilogramını en fazla 11,50 liradan sattığını söyledi. Ancak makbuzlarda ürünün kilogram fiyatının ortalama 18,70 lira olarak gösterildiğini belirtti.
Adına 759 bin 776 liralık makbuz düzenlenen C.S. ise ürünlerini 8-9 lira arasında sattığını, buna karşılık belgelerde kilogram fiyatlarının 18,70 ile 23,95 lira arasında gösterildiğini ifade etti.
E.B. de adına 1 milyon 236 bin 522 liralık makbuz düzenlendiğini ancak bu belgelerden haberdar olmadığını belirtti. E.B., makbuzlarda yer alan kapya biberini üretmediğini ve herhangi bir firmaya satmadığını beyan etti.
İncelemelerde şirketlerin envanterleri ile ticari kayıtları arasında da uyumsuzluk bulunduğu kaydedildi.
Bakan Gürlek: Haksız Kazanca Müsaade Edilmeyecek
Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturmayla ilgili açıklamasında bazı büyük tedarikçi firmaların piyasadaki hakimiyetlerini kullanarak ürün arzını düşük, maliyetleri ise yüksek gösterdiğinin tespit edildiğini söyledi.
Gürlek, sahte müstahsil makbuzlarıyla gerçeğe aykırı maliyet oluşturulduğu ve yaş sebze-meyve piyasasında fiyatların yukarı yönlü manipüle edilerek haksız kazanç sağlandığı yönünde bulgulara ulaşıldığını belirtti.
Şüpheliler hakkında fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçlamaları yöneltildi.
Soruşturmanın devam ettiği, gözaltına alınan şüphelilerin işlemlerinin ardından adli mercilere sevk edileceği bildirildi.
