Google'ın Yapay Zeka Modu Medya Dünyasında Alarm Veriyor: "Trafik Yüzde 50 Düşebilir, Telif Ödenmeli"

Google'ın arama motoruna entegre ettiği yapay zeka destekli "AI Modu" (AI Mode), kullanıcıların sorularına doğrudan arama sayfasında yanıt vererek haber sitelerine tıklama ihtiyacını ortadan kaldırıyor. Bu durum, özellikle reklam gelirlerine bağımlı dijital yayıncılar için ciddi bir ekonomik kriz habercisi olarak değerlendiriliyor .

Arama Motorundan İçerik Üreticisine Dönüşüm

Prof. Dr. Süleyman İrvan, Google'ın artık sadece bir arama motoru olmaktan çıktığını vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

"Ben Google'ı dünyanın en büyük medyası olarak tanımlıyordum. Çünkü medya kuruluşlarının içerikleri büyük ölçüde Google üzerinden dağıtılıyordu ancak artık platformun internet trafiğini sadece yönlendirme yapmaktan çıkıp doğrudan içerik üreten bir konuma geçtiğini görüyoruz" .

Prof. Dr. İrvan, Google'ın medya kuruluşlarının ürettikleri özgün içerikleri ve haberleri "bedava" kullanmaya başladığını ifade etti .

"Sıfır Tıklama" Dönemi ve Trafik Kaybı

Google AI uygulamasının kullanıcıların sorularına doğrudan arama sayfasında yanıt verdiği için haber sitelerine giden trafiğin ciddi oranda azalacağı kaygısının söz konusu olduğunu söyleyen Prof. Dr. İrvan, İngiltere gibi ülkelerde yapılan araştırmaların bu "sıfır tıklama" modelinin yaratacağı etkileri gözler önüne serdiğini belirtti:

"Kullanıcıların yüzde 60'ı cevabı Google sayfasında bulduğu için başka hiçbir siteye tıklamadan aramayı sonlandırıyor. İngiltere'de internet trafiği artış hızı yüzde 26,3'ten yüzde 3,7'ye gerilemiş durumda" .

İngiltere merkezli Daily Mail gazetesi, Google'ın yapay zeka destekli genel bakış özelliğini kullanıma sunmasından bu yana arama sonuçlarından bağlantılarına tıklayan kişi sayısının yaklaşık yüzde 50 azaldığını iddia etti .

2026'da Cezaevi Affı Çıkacak mı? Güncel Gelişmeler ve Yargı Paketleri

İçeriği Görüntüle

SEO şirketi Growtika tarafından yapılan bir araştırmaya göre, ABD'de 10 büyük teknoloji medya sitesinin Google'dan aldığı trafik, 2024 başındaki aylık 112 milyon ziyaretten 2026 Ocak'ta 50 milyonun altına düştü. Bazı sitelerde trafik kaybı yüzde 90'ı aştı .

Dijital Gazeteciliğin Gelir Modeli Sarsılıyor

Prof. Dr. Süleyman İrvan, Türkiye'de şimdiye kadar haber sitelerinin büyük ölçüde tıklamaya ve Google reklamlarından pay almaya dayalı bir gelir modeline sahip olduklarını, ABD ve Avrupa ülkelerindeki gibi dijital aboneliğe dayalı bir gelir modelini yerleştiremediklerini dile getirerek, bu gelir modelinin yeni dönemde kökten sarsılacağını ve işlemez hale geleceğini vurguladı .

Google AI uygulamasının yaygınlaşması sonrasında internet trafiğinin en az yüzde 50 oranda azalmasının söz konusu olduğunu belirten Prof. Dr. İrvan, bu durumun gazeteciliği çok ciddi bir krize sokacağını ifade etti .

"Haber siteleri zaten zar zor ayakta duruyordu. Reklam gelirlerindeki düşüşle birlikte kapanma noktasına gelebilirler" diyen Prof. Dr. Süleyman İrvan, geçen yıl Google algoritmasındaki değişikliklerle krize giren Gazete Duvar örneğini hatırlattı .

Telif Hakkı Çağrısı ve Yapılması Gerekenler

Türkiye'de gazeteciliğin "yok olma sürecine" girmemesi için dünyadaki iyi örneklere bakılması gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Süleyman İrvan, yapılması gerekenleri şöyle sıraladı :

• Google ile masaya oturulmalı: "Google AI'nın haber içeriklerini izinsiz ve bedelsiz kullanmasının önüne geçilmeli, Google medya kuruluşlarına telif ödemelidir. Bunun için Türkiye'nin bir an önce Google ile masaya oturması gerekir. Bunun dünyada örnekleri var."

• Ücretli abonelik modeline geçilmeli: "Medya kuruluşları sürdürülebilir bir gelir kaynağı oluşturmak için ücretli abonelik uygulamasına geçmeliler. Tabii ki bunu yaptıklarında SEO haberciliği gibi, tık haberciliği gibi saçmalıkları bir kenara bırakıp özgün ve kaliteli habercilik yapmalılar."

Resmi İlan Kriterleri Gözden Geçirilmeli

Prof. Dr. Süleyman İrvan, gazetecilik meslek örgütlerinin bu süreçte daha aktif rol alması gerektiğini belirterek, mevcut yapının bu haliyle sürdürülebilir olmadığını söyledi .

"2022 yılından bu yana, kriterleri karşılayan özellikle yerel haber sitelerini resmi ilanlarla destekleyen Basın İlan Kurumu'nun da kriterlerinde bu yeni gelişmeyi dikkate alarak revizyona gitmesinde fayda var" diyen Prof. Dr. Süleyman İrvan, bu yapılmadığı takdirde internet trafiğinde yaşanacak düşüş nedeniyle yerel haber sitelerinin kısa sürede kriterleri karşılayamaz noktaya geleceklerini savundu .

AB'den Google'a Soruşturma

Avrupa Birliği, arama sonuçlarının üstünde görünen yapay zeka özetleri nedeniyle Google hakkında kapsamlı bir soruşturma başlattı. Avrupa Komisyonu, firmanın bu hizmeti sağlamak için web sitelerinden veri kullanıp kullanmadığını ve yayıncılara "uygun tazminat" ödenmemesi durumunda incelemeyi derinleştireceğini duyurdu .

EPC Başkanı Christian Van Thillo, "Burada amaç, baskın bir kapı bekçisinin, yayıncıların içeriğini rızaları olmadan, adil tazminat ödemeden ve yayıncılara gazeteciliğin korunması için gerçekçi bir yol sunmadan ele geçirmek için piyasa gücünü kullanmasını engellemektir" ifadelerini kullandı .

Manipülasyon Riski

Sosyal Medya ve Dijital Güvenlik Eğitim Araştırma Merkezi (SODİMER) Başkanı Prof. Dr. Levent Eraslan, yapay zeka destekli arama özelliğinin manipülasyon riskini artırdığına dikkat çekti. Eraslan, "Ayrıca, yapay zekada doğruluk kontrolü ve editoryal süreçlerin eksikliği, küresel medyanın propagandasını yaymayı kolaylaştırıyor. Kullanıcılar çoğu zaman özetlenen içerikteki yanlış veya çarpıtılmış bilgilerin farkına varamıyor" dedi .

Eraslan, İsrail/ABD ve İran Savaşı'nda benzer manipülasyonların yoğun bir şekilde "dijital cephe" açılarak yapıldığını varsaydıklarında böylesi uygulamaların tek taraflı işleyeceğinin açık olduğunu vurguladı .

Kısa Bilgi Kutusu

Google AI Modu, Google yapay zeka arama, AI Bakışı, dijital medya trafik kaybı, haber siteleri krizi, telif hakkı, Google soruşturma, Prof. Dr. Süleyman İrvan, sıfır tıklama dönemi, gazetecilik geleceği.