Sencer Solakoğlu "5 yıl sonra Türkiye'den kimse fındık almaz' dedi

Sert uyarı: "5 yıl sonra Türkiye'den kimse fındık almaz"

Önceki dönem TÜSEDAD Başkanı ve üretici Sencer Solakoğlu, fındık sektörüyle ilgili çok tartışılacak açıklamalara imza attı. Solakoğlu, Türk fındığının geleceği konusunda endişelerini dile getirerek, "5 sene sonra kimse Türkiye'den fındık almayacak. Görürsünüz, 2025'in sonundayız. 2030'un sonunda bu programı yeniden çekip konuşalım. Bakın fındık Türkiye'de yanlış bilmiyorsam 86-89 kilo dekar verimliliği olan bir ürün. Şimdi siz 250-300 kilo dekar verimliliği olan Amerika veya Şili'deki bahçelerle nereye kadar rekabet edeceksiniz?" ifadelerini kullandı .

Solakoğlu'nun bu sözleri, sektördeki verimlilik sorununa dikkat çekerken, uluslararası rekabet gücünün giderek azaldığına işaret ediyor.

Rakip ülkelerde verim Türkiye'nin 3-4 katı

Uluslararası veriler, Solakoğlu'nun endişelerini doğrular nitelikte. Türkiye'de dekar başına ortalama fındık verimi 86-89 kilo civarında seyrederken, Amerika Birleşik Devletleri ve Şili'de bu rakam 250-300 kiloya kadar çıkabiliyor . Bu fark, Türk fındığının maliyet avantajını giderek kaybetmesine neden oluyor.

Uluslararası Sert Kabuklu Meyveler Konseyi (INC) verilerine göre, 2025/26 sezonunda Türkiye'nin fındık üretiminin 500 bin metrik ton seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu rakam, geçen yıla göre yüzde 36'lık ciddi bir düşüş anlamına geliyor. Üretimdeki bu düşüşte ilkbahar donları ve yaz kuraklığı gibi olumsuz hava koşulları etkili oldu .

Buna karşılık, rakip ülkelerde üretim hızla artıyor. Şili'de fındık üretiminin 2025/26 sezonunda yüzde 106 artışla 120 bin 700 tona ulaşması beklenirken, ABD'de yüzde 19 artışla 106 bin ton seviyesine yükselmesi öngörülüyor . Oregon'un Willamette Vadisi'nde yoğunlaşan ABD fındık üretimi, son on yılda ekim alanlarını 20 bin dönümden 88 bin dönüme çıkararak büyük bir atılım gerçekleştirdi .

İhracatta sert düşüş: Yüzde 52 azalma

Sencer Solakoğlu'nun uyarıları, ihracat rakamlarına da yansımış durumda. 2026 yılının ilk ayında Türkiye'den 13 bin ton fındık ihraç edilirken, karşılığında 180 milyon 835 bin dolar döviz girdisi sağlandı. Geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırıldığında, bu rakamlar miktar bazında yüzde 47, değer bazında ise yüzde 13 oranında düşüş gösterdi .

Düğünde taktığı altını kendi düğününde takılmayınca icra ile geri aldı

İçeriği Görüntüle

Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) Fındık ve Fındık Mamulleri Sektör Komitesi Başkanı Mehmet Cirav, sezonun ilk beş ayında (Eylül-Ocak) 77 bin 856 ton fındık ihraç edildiğini ve 973 milyon 26 bin dolar döviz girdisi sağlandığını açıkladı. Geçen yılın aynı dönemine göre ihracatta miktar bazında yüzde 51, değer bazında yüzde 25 azalma yaşandı .

Daha da çarpıcı bir veriye göre, bu sezonun ilk dört ayında ihracat hacmi 65 bin tonun altında kalırken, geçen iki sezonda aynı dönemde 100 bin tonun üzerinde ihracat yapılıyordu. Bu, geçen yıla göre yüzde 52'lik bir düşüş anlamına geliyor . İhracat değerindeki düşüş yüzde 27 seviyesinde kalırken, ortalama ihraç fiyatlarının kilogram başına 12.20 dolarla rekor seviyeye çıkması dikkat çekti .

Üreticiye eleştiri: "İstanbul'da yaşayıp fındığa gitmek"

Sencer Solakoğlu, sözlerinde fındık üreticilerine de sert eleştiriler yöneltti. Solakoğlu, "Fındık üreticileri bana hiç kızmasın. Maliyetiniz yüksek. Kimse size maliyetiniz yüksek, o zaman bahçene bak 2,5 katı verim al bakalım maliyetin düşüyor mu demiyor. Fındık üreticisi her zaman fındık fiyatını yüksek açıklasınlar, biz de rahat edelim. İstanbul'da yaşayalım, toplama zamanında fındığa giderim. Onun dışında bahçemize, hiçbir şeyimize bakmayalım istiyorlar. Öyle bir dünya yok. Onun da sonu geldi" ifadelerini kullandı .

Bu sözler, fındık üreticilerinin bahçelerine yeterli özeni göstermediği, yüksek fiyat beklentisi içinde olduğu ancak verimliliği artıracak yatırımları yapmadığı eleştirisini içeriyor.

Küresel rekabet kıskacında Türk fındığı

Dünyanın en büyük fındık alıcısı olan Ferrero'nun Türk üreticilere yaptığı son alım teklifi, kaliteye bağlı olarak kilo başına 300-310 TL seviyesinde gerçekleşti. Şirketin yaklaşık 35 bin ton fındık aldığı tahmin ediliyor .

Benchmark ihraç fiyatları da gerileme eğiliminde. Expana Benchmark Fiyatları'na göre, Türk 11/13 Levant kalite fındıkların FOB fiyatı, 20 Kasım'a kadar olan dört haftalık dönemde yüzde 11 düşüşle ton başına 1.490 dolara geriledi. Daha önce ton başına 1.800 dolara kadar yükselen fiyatlar, zayıf talep nedeniyle baskı altında kaldı .

ABD'de ise kabuklu fındık ihracatı 2024-25 pazarlama yılında 54 milyon poundu aşarak bir önceki sezona göre yaklaşık yüzde 20 artış gösterdi . Bu veriler, Türk fındığının dünya piyasalarındaki rekabet gücünün giderek azaldığını ortaya koyuyor.

Gelecek için ne yapılmalı?

Sencer Solakoğlu'nun uyarıları, Türk fındık sektörünün yapısal sorunlarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Düşük verimlilik, yüksek maliyetler ve artan küresel rekabet karşısında, sektörün köklü bir dönüşüme ihtiyacı bulunuyor.

Uzmanlar, Türk fındık üreticilerinin modern tarım tekniklerine geçmesi, verimliliği artıracak yatırımlar yapması ve bahçe bakımına daha fazla özen göstermesi gerektiğini vurguluyor. Aksi takdirde, Solakoğlu'nun öngördüğü gibi, 2030 yılında Türk fındığının dünya piyasalarındaki rekabet gücünü kaybetme riski bulunuyor.

📊 Kısa Bilgi Kutusu