Samsun'un İlkadım ilçesinde bulunan Kazım Karabekir İmam Hatip Ortaokulu, okullarda son dönemde yaşanan şiddet olaylarının ardından gündeme gelen tartışmalara bir değerler eğitimi programıyla yanıt veriyor. Okulun rehber öğretmeni Ruşen Yıldırım tarafından yürütülen "Zorbalığı Değil, Nezaketimizi Büyütüyoruz" adlı proje, kasım ayından hazirana kadar uzanan sekiz aylık bir takvim üzerine kurulu.
Projenin gerekçesi, okulun açıklamasında doğrudan şiddet olaylarına bağlanıyor. Açıklamada, yaşanan olayların çocukların yalnızca akademik başarısının değil; sevgi, farklılıklara saygı, empati, sorumluluk ve nezaket gibi insani değerlerle yetişmesinin de önemini ortaya koyduğu belirtiliyor.
Sekiz aylık takvim: kasımdan hazirana
Proje kapsamında her ay ayrı bir tema işlenecek. Kasım ayı, projenin öğretmenlere tanıtılması, veli semineri düzenlenmesi ve öğrencilere yönelik tanıtım ile nezaket farkındalığı çalışmalarına ayrıldı. Aralıkta "Güzel Sözler, Güzel Davranışlar" başlığı ele alınacak.
Ocak ayının teması "Nezaket ve Empati: Kendimi Senin Yerine Koyuyorum" olarak belirlendi. Şubatta "Saygı, Hoşgörü ve Farklılıklara Değer Verme", martta "Nezaket ve Yardımlaşma: İyilik Paylaştıkça Çoğalır!" başlıkları işlenecek. Nisanda "Seyirci Kalma, İyiliğin Yanında Ol!", mayısta "İyilik Bulaşıcıdır: İyilik Zinciri Oluşturuyoruz" temaları yer alıyor. Haziran ayında ise "İyilik Elçileri" etkinliği ve yıl sonu değerlendirmesi yapılacak.
Takvim, zorbalığın yalnızca yasaklanması yerine alternatif davranışların görünür kılınması üzerine kurulu. Açıklamada projenin temel yaklaşımının, çocuklara yanlış davranışlardan uzak durmayı anlatmak değil; doğru davranışları yaşayarak öğrenmelerini sağlamak olduğu ifade ediliyor.
Üç ayak: öğretmen, veli, öğrenci
Projenin yürütülmesinde üç aktör tanımlanıyor. Öğretmenlerin sınıflarda olumlu davranışlara model olması, velilerin ev ortamında nezaket ve saygı dilini desteklemesi, öğrencilerin ise okul içinde birbirine karşı duyarlı davranması hedefleniyor. Açıklamada nezaketin ailede başlayan, okulda gelişen ve toplumda karşılık bulan bir yaşam kültürü olarak tanımlandığı belirtiliyor.
Bu çerçevede veli semineri, kasım ayının ilk ayağı olarak planlandı. Öğretmenlere yönelik tanıtım da aynı dönemde yapılacak. Yıl sonundaki değerlendirme etkinliğinin içeriği ise açıklamada ayrıntılandırılmadı.
Proje koordinatörünün açıklaması
Proje Koordinatörü Rehber Öğretmen Ruşen Yıldırım, projenin çıkış noktasını şu sözlerle anlattı:
"Son zamanlarda okullarımızda yaşanan üzücü olaylar hepimize önemli sorumluluklar yüklüyor. Çocuklarımızın kendilerini güvende hissettikleri, birbirlerine saygı duydukları ve farklılıkları zenginlik olarak gördükleri okul ortamları oluşturmalıyız. Biz bu projeyle çocuklarımıza yalnızca zorbalık yapmamayı değil; iyiliği çoğaltmayı, empati kurmayı, arkadaşına destek olmayı ve nezaketli davranmayı öğretmek istiyoruz."
Yıldırım, okulda daha önce yürütülen çalışmalara da atıf yaparak, "Daha önce gerçekleştirdiğimiz projelerde öğrencilerimizin hedeflerine ulaşmaları, birbirlerine destek olmaları ve birlikte başarmaları için çalıştık. Şimdi bu anlayışı insani değerlerle daha da güçlendirmek istiyoruz" dedi. Yıldırım'ın açıklamasında yer alan "Hedefimiz başarılı ve iyi öğrenciler, iyi insanlar yetiştirmek" cümlesi, projenin çerçevesini özetliyor.
Önceki projelerden devralınan birikim
Açıklamaya göre okulda daha önce "Adım Adım Hedefime" ve "Biz Kazandık Sıra Sizde" ile "Akran Zorbalığı Değil Akran Öğretimi" başlıklı projeler hayata geçirildi. Bu çalışmalarda öğrencilerin akademik gelişimi ile dayanışma ve akran desteği arasındaki bağ vurgulandı. Yeni proje, bu birikimi insani değerler alanına taşıma iddiası taşıyor.
Ancak önceki projelerin tarihleri, kapsamı, kaç öğrenciye ulaştığı ve sonuçlarına ilişkin ölçülebilir veriler paylaşılmadı. Bu nedenle devralınan birikimin büyüklüğü, mevcut bilgilerle değerlendirilemiyor.
Ölçüm tarafı boş kaldı
Projenin en zayıf halkası, etkisinin nasıl ölçüleceği sorusu. Açıklamada zorbalık vakalarında azalma, öğrenci davranışlarında değişim veya veli katılım oranı gibi herhangi bir gösterge tanımlanmadı. Yıl sonu değerlendirmesinin hangi veriye dayanacağı, anket ya da ölçek kullanılıp kullanılmayacağı belirtilmedi.
Aynı şekilde projenin Samsun geneline veya Türkiye'ye yaygınlaştırılmasına ilişkin somut bir adım da açıklamada yer almıyor. Metinde geçen "Türkiye'ye çağrımız var" ifadesi, bir davet olarak kalıyor; İl Millî Eğitim Müdürlüğü ya da Bakanlık düzeyinde bir yaygınlaştırma protokolünden söz edilmiyor.
Okulun künyesi
Kazım Karabekir İmam Hatip Ortaokulu, İlkadım ilçesinin Duruşehir bölgesinde, Kazım Karabekir Mahallesi Mevlanakapı Sokak No 2 adresinde faaliyet gösteriyor. Okulun resmî sitesindeki bilgilere göre kurumda 58 öğretmen, 528 öğrenci ve 33 derslik bulunuyor; kütüphanede 5.910 kitap yer alıyor. Ruşen Yıldırım, okulun teşkilat şemasında rehberlik kadrosunda görünüyor.
Okullarda akran zorbalığı, Türkiye'de uzun süredir rehberlik servislerinin gündeminde. Ancak zorbalığın önlenmesine yönelik okul düzeyindeki projelerin etkisini ölçen ulusal bir izleme sistemi bulunmuyor. Bu nedenle sahadaki çalışmaların çoğu, yürütücülerinin kendi değerlendirmesiyle sınırlı kalıyor.
