Karadeniz’in kıyısında kurulu bu şehirde sofra, sadece karnı doyurmaz. İlçeden ilçeye değişen tarifler, aynı malzemenin farklı yorumları ve coğrafi işaretli ürünler Samsun mutfağını Türkiye’nin en özgün lezzet duraklarından biri haline getirir.
Bereketli deltaların, kıyı rüzgârının ve köy mutfaklarının izi aynı tabakta buluşur.
Pide rekabeti sofraya yansıyor
Samsun denince akla ilk gelen lezzet hiç kuşkusuz Samsun pidesi. Ancak bu başlık altında iki güçlü gelenek var: Bafra ve Terme usulü.
Bafra pidesi uzun, ince ve kapalı formuyla bilinir. Hamuru çıtırdır. İç harcı genellikle özel hazırlanmış kıymadan oluşur ve servis öncesi üzerine tereyağı sürülür.
Terme pidesi ise daha yumuşak ve açık yapısıyla ayrışır. Hamur daha kalındır. Peynirli, kıymalı ya da kuşbaşı etli seçenekleri bulunur.
Bu iki farklı tarz, Samsun pidesini yalnızca yerel bir tat olmaktan çıkarıp ulusal ölçekte bilinen bir marka haline getirdi.
Hamur işlerinde gelenek sürüyor
Samsun mutfağında hamur işleri önemli bir yer tutar. Özellikle Bafra Nokulu coğrafi işaretli bir ürün olarak öne çıkar. Mayasız hamurdan yapılır. İçinde ceviz ve kuru üzüm bulunur. Uzun süre tazeliğini korumasıyla bilinir.
Bir diğer yerel tat ise Çarşamba Kıvratması. Fındık ve cevizle hazırlanan bu tatlı, hafif yapısıyla tercih edilir. İlçeden adını alan kıvratma, özellikle özel günlerde sofralarda yerini alır.
Bu ürünler, Samsun’un tarımsal zenginliğinin mutfağa doğrudan yansıması olarak görülür.
Kış sofralarının vazgeçilmezi
Samsun mutfağı sadece hamur işiyle sınırlı değil. İç kesimlerde özellikle kış aylarında kaz tiridi öne çıkar. Kaz eti, bulgur pilavı ve yufkanın birlikte servis edildiği bu yemek zahmetli hazırlanır ancak besleyici özelliğiyle bilinir.
Bunun yanında pancar çorbası, sakarca kayganası ve kaldırık kavurması gibi ot yemekleri de yaygındır. Karadeniz’in bitki örtüsü, şehir mutfağında belirgin bir yer tutar.
Yerel pazarlarda satılan taze otlar, geleneksel yöntemlerle pişirilerek sofraya taşınır.
Coğrafi işaretli lezzetler artıyor
Samsun’un gastronomi gücünü artıran unsurlardan biri de tescilli ürünler. Samsun Simidi bol pekmezli ve susamlı yapısıyla bilinirken, Ladik Tandırı ağır ateşte pişirilen kuzu etiyle öne çıkar.
Bu çeşitlilik, Samsun mutfağını yalnızca bir şehir mutfağı olmaktan çıkarıp gastronomi turizmi açısından da dikkat çeken bir noktaya taşıyor.
Samsun’da ne yenir sorusunun tek bir cevabı yok. İlçeden ilçeye değişen tarifler, kuşaktan kuşağa aktarılan yöntemler ve coğrafi işaretli ürünler, şehrin mutfak kültürünü canlı tutmaya devam ediyor.
