Samsun’un Atakum ve Çarşamba ilçelerinde ağustos ayında kıyıya vuran ve içeriği merak konusu olan yaklaşık 800 kilogramlık çuvallarla ilgili analiz tamamlandı. Maddenin bitkisel kökenli, suda çözünebilen doğal bir lif olan “guar gum” ile uyumlu olduğu belirlendi. Gıda sektöründe E412 koduyla kullanılan guar gum, birçok endüstriyel üründe de yer alıyor.
Samsun’da 24 ve 25 Ağustos 2026 tarihlerinde deniz yoluyla kıyıya ulaşan çuvalların içerisindeki beyaz maddenin ne olduğu yaklaşık bir buçuk aylık incelemenin ardından belirlendi.
Atakum’daki İncesu Plajı ve Yeşilyurt AVM sahili ile Çarşamba’nın Yalı Mahallesi ve Costal sahillerinde bulunan çuvalların toplam ağırlığının yaklaşık 800 kilogram olduğu bildirildi.
İlk incelemelerde kimyasal ve radyoaktif tehlike tespit edilmezken alınan numuneler daha ayrıntılı analiz için üniversite laboratuvarlarına gönderildi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi ile Dokuz Eylül Üniversitesi’nde gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda maddenin guar gum ile uyumlu olduğu tespit edildi.
Samsun sahiline vuran guar gum nedir?
Guar gum, ağırlıklı olarak Hindistan ve Pakistan gibi bölgelerde yetiştirilen guar bitkisinin tohumlarından elde edilen doğal bir polisakkarit ve çözünür lif türü.
Su ile temas ettiğinde yüksek miktarda sıvı bağlayarak hızla koyulaşabilmesi, guar gumı birçok sektörde kullanılan değerli bir madde haline getiriyor.
Gıda ürünlerinin içerik listelerinde genellikle “guar gam” veya “E412” adıyla görülebiliyor.
Maddenin temel özelliği, çok düşük miktarlarda kullanıldığında dahi sıvıların kıvamını artırabilmesi ve karışımların yapısını koruyabilmesi.
Guar gum ne işe yarıyor?
Guar gumın en yaygın kullanım alanlarından biri gıda sektörü.
Dondurma, yoğurt, sos, hazır çorba, fırıncılık ürünleri ve çeşitli işlenmiş gıdalarda kıvam artırıcı, stabilizatör ve tekstür düzenleyici olarak kullanılabiliyor.
Dondurmada buz kristallerinin oluşumunu kontrol etmeye, soslarda homojen kıvam sağlamaya ve bazı glutensiz ürünlerde hamurun yapısını güçlendirmeye yardımcı oluyor.
Ancak kullanım alanı gıdayla sınırlı değil.
Guar gum ve farklı özelliklerde işlenmiş türevleri;
- İlaç ve kozmetik üretiminde,
- Kâğıt sektöründe,
- Tekstil işlemlerinde,
- Madencilikte,
- Petrol ve doğal gaz endüstrisindeki bazı sondaj uygulamalarında
kullanılabiliyor.
Bu nedenle Samsun sahiline ulaşan çuvalların yalnızca içeriğinin belirlenmiş olması, ürünlerin hangi amaçla taşındığını tek başına ortaya koymuyor.
Guar gum zararlı mı?
Gıda standartlarına uygun şekilde üretilmiş guar gum, izin verilen kullanım koşullarında yaygın bir gıda katkı maddesi olarak kullanılıyor. Ancak yüksek miktarda tüketilmesi sindirim sistemi üzerinde istenmeyen etkilere yol açabiliyor.
Guar gum yüksek oranda çözünür lif içerdiği için fazla miktarda alındığında gaz, şişkinlik, karın rahatsızlığı veya bağırsak hareketlerinde değişiklik görülebiliyor.
Özellikle yeterli sıvı alınmadan çok yüksek miktarlarda tüketilmesi uygun değil.
Samsun sahilinde bulunan madde açısından önemli bir ayrım bulunuyor: Laboratuvar sonuçlarının materyalin guar gum ile uyumlu olduğunu göstermesi, denizden çıkarılan bu maddenin doğrudan gıda kalitesinde veya tüketime uygun olduğu anlamına gelmiyor.
Deniz suyuna maruz kalan, kaynağı ve taşıma koşulları bilinmeyen materyale temas edilmemesi ve kesinlikle tüketilmemesi gerekiyor.
Guar gum faydalı mı?
Guar gum bir çözünür lif olduğundan sindirim sisteminde su çekerek jel benzeri bir yapı oluşturabiliyor.
Gıda kapsamında uygun miktarlarda tüketildiğinde lif alımına katkı sağlayabiliyor. Çözünür liflerin bağırsak hareketlerinin düzenlenmesi, tokluk hissi ve besinlerin sindirim hızının yavaşlatılması gibi etkileri bulunabiliyor.
Bazı çalışmalar guar lifinin kan şekeri ve kolesterol seviyeleri üzerinde de olumlu etkiler oluşturabileceğini gösteriyor. Ancak guar gumın bir ilaç olmadığı ve herhangi bir hastalığın tedavisi amacıyla gelişigüzel kullanılmaması gerektiği önem taşıyor.
Sahilde bulunan çuvallar tehlikeli miydi?
İlk saha kontrollerinde kıyıya vuran maddelerde kimyasal veya radyoaktif tehlike tespit edilmedi.
Numuneler üzerinde gerçekleştirilen ileri analizler ise materyalin bitkisel kökenli guar gum ile uyumlu olduğunu ortaya koydu.
Çuvalların nereden geldiği ve denize hangi koşullarda düştüğüne ilişkin ise mevcut bilgiler maddenin içeriğinin belirlenmesinden ayrı bir konu olarak değerlendiriliyor.
Toplanan malzemenin mevzuata uygun şekilde bertaraf edilmesi planlanıyor.
