ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail’in Suriye’deki Ebu Zuhur Hava Üssü’ne düzenlediği saldırının perde arkasına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Barrack, Mossad ile Suriye Dışişleri Bakanlığı arasında saldırıdan önce temas kurulduğunu, Türkiye’ye ait askeri unsurların bölgede bulunmadığının iletildiğini ve buna rağmen İsrail’in pistleri vurduğunu söyledi.
Mossad ile Suriye arasında kritik temas
ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail'in Suriye'nin kuzeyindeki Ebu Zuhur Hava Üssü'ne yönelik saldırısının öncesinde yaşanan diplomatik trafiğe ilişkin yeni ayrıntılar paylaştı.
Barrack'ın aktardığına göre İsrail tarafında, Suriye'de Türkiye'nin askeri varlığını artıracağı yönünde istihbarat bilgileri gündeme geldi. Washington ise söz konusu istihbaratı kendi kanalları üzerinden inceledi. ABD'nin değerlendirmesinde Türkiye'nin söz konusu hava üssüne askeri personel veya mühimmat yerleştirdiği yönündeki iddianın doğrulanmadığı belirtildi.
Barrack ayrıca saldırıdan önce Mossad Başkanı Roman Gofman ile Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani arasında bir telefon görüşmesi gerçekleştirildiğini söyledi. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre söz konusu görüşme 14 Ağustos'ta gerçekleşti ve görüşmede Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığına ilişkin İsrail'in endişeleri ele alındı.
Suriye'den İsrail'e “Türk askeri yok” mesajı
Barrack'ın açıklamasına göre görüşmeler sırasında Suriye tarafı, İsrail'e bölgede Türk askeri, Türk konvoyu veya Türk mühimmatı bulunmadığı yönünde bilgi verdi.
Suriye'nin ayrıca Türkiye tarafından İsrail'e karşı düşmanca veya saldırgan bir hazırlık yapılmadığını bildirdiği aktarıldı.
Bu temasların ardından tarafların diyaloğu sürdürmesi bekleniyordu. Barrack'ın anlatımına göre Suriye ve ABD tarafı, görüşmelerin devam edeceğini ve tarafların bir sonraki hafta yeniden bir araya gelmesini bekliyordu.
Reuters da Mossad Başkanı ile Suriye Dışişleri Bakanı arasındaki görüşmenin, İsrail'in Türkiye'nin Suriye'deki askeri varlığına ilişkin kaygıları nedeniyle gerçekleştirildiğini bildirdi.
İsrail iki pisti vurdu
Ancak diplomatik temasların ardından tablo değişti.
Barrack, İsrail'in Ebu Zuhur Hava Üssü'ndeki pistleri vurma kararı aldığını belirtti. İsrail savaş uçakları 18 Ağustos'ta Suriye'nin İdlib bölgesindeki Ebu Zuhur Hava Üssü'nü hedef aldı.
Saldırıda pistler ve bazı tesisler zarar gördü. ABD tarafı, saldırının öncesinde Washington'a yeterli bildirim yapılmadığını savunurken, İsrail tarafı ise saldırı öncesinde ABD ile istihbarat paylaşımı yapıldığını ve Suriye'ye uyarı iletildiğini belirtiyor. Tarafların bu konudaki açıklamaları birbirinden farklı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu yönetimi ise saldırının gerekçesini, Suriye'nin Türkiye'nin askeri unsurlarını hava üssüne yerleştirmesine izin vermeye hazırlanması ve bunun İsrail'in güvenliği açısından tehdit oluşturması olarak açıkladı. Ankara ise Türk askerinin söz konusu üsse konuşlandırılacağı iddiasını reddetti.
Türkiye-İsrail çatışması riski oluştu
Barrack'ın açıklamalarındaki en dikkat çekici bölüm ise saldırının Türkiye ile İsrail arasında doğrudan askeri çatışma ihtimalini gündeme getirmesi oldu.
ABD'li diplomat, İsrail savaş uçaklarının Türkiye'ye haber verilmeden bölgeye yönelmesinin Ankara açısından ciddi bir belirsizlik oluşturduğunu belirtti. Türkiye'nin savaş uçaklarının hareketliliğini tespit ettiği ancak hedefin ne olduğunu bilmediği ifade edildi.
Bu durumun, Türk ve İsrail savaş uçaklarının karşı karşıya gelmesine kadar uzanabilecek bir risk oluşturduğu belirtildi. Barrack, Washington'ın bundan sonraki süreçte Türkiye, İsrail ve Suriye arasında olası yanlış anlaşılmaları önlemek amacıyla bir “çatışmayı önleme” mekanizması üzerinde çalıştığını açıkladı.
Barrack ayrıca İsrail'in saldırısının Türkiye'yi kışkırtma amacı taşıyıp taşımadığı konusunda da değerlendirmelerde bulundu. ABD'li diplomatın açıklamalarına göre saldırının arkasında istihbarat hatası, kurumlar arası iletişim sorunu veya farklı bir siyasi hesap bulunabileceği ihtimalleri değerlendiriliyor.
Suriye-İsrail görüşmeleri yeniden başlayacak mı?
Krizin ardından diplomatik kanallar tamamen kapanmış değil.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, 23 Ağustos'ta yaptığı açıklamada İsrail ile güvenlik görüşmelerinin yeniden başlamasını beklediklerini söyledi. Şeybani, taraflar arasında ciddi bir güven problemi bulunduğunu belirtmesine rağmen diplomasinin sürdürülmesinin Şam açısından öncelik olduğunu ifade etti.
Washington ise Türkiye, İsrail ve Suriye arasında yeni bir iletişim mekanizması kurulması için çalışmalarını sürdürüyor.
Böylece “İsrail Suriye'yi neden vurdu?”, “Ebu Zuhur Hava Üssü nerede?”, “Suriye'de Türk askeri var mı?”, “Türkiye İsrail ile savaşa mı girecek?”, “Tom Barrack ne dedi?” ve “Mossad Suriye ile görüştü mü?” soruları, saldırının ardından bölgedeki gelişmeleri takip edenlerin en çok merak ettiği başlıklar arasında öne çıkıyor.
