"Tüm Körfez ülkeleri üretimi durduracak"
Katar Enerji Bakanı Saad al-Kaabi, İngiliz Financial Times gazetesine verdiği mülakatta, Orta Doğu'daki savaşın seyrine ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Al-Kaabi, çatışmaların devam etmesi halinde bölgedeki tüm enerji ihracatçısı ülkelerin üretimi durdurmak zorunda kalacağını belirtti .
"Henüz mücbir sebep ilan etmemiş olan herkesin, bu durum devam ederse önümüzdeki birkaç gün içinde bunu yapmasını bekliyoruz. Körfez bölgesindeki tüm ihracatçılar mücbir sebep ilan etmek zorunda kalacak. Aksi takdirde, yasal olarak bunun sorumluluğunu ödemek zorunda kalacaklar ve bu onların tercihi olacak" dedi .
Al-Kaabi, savaşın hemen bitmesi halinde bile Katar'ın normal teslimat döngüsüne dönmesinin "haftalar ila aylar" süreceğini ifade etti .
Las Laffan tesisi vuruldu, üretim durdu
Katar, Pazartesi günü İran'ın düzenlediği insansız hava aracı saldırısı sonucu ülkenin en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisi olan Ras Laffan'ın vurulmasının ardından mücbir sebep ilan etmişti . Dünyanın en büyük LNG ihracat tesislerinden biri olan Ras Laffan, küresel arzın yaklaşık yüzde 20'sini karşılıyor .
Katar'ın 128 tankerlik filosundan şu anda yalnızca 6-7 geminin kullanılabilir durumda olduğunu belirten al-Kaabi, savaş nedeniyle gemilerin dünyanın dört bir yanına dağıldığını ve her bir geminin yüklenmesinin bir ila iki gün sürdüğünü, aynı anda ancak altı ila yedi geminin yüklenebildiğini kaydetti .
Hürmüz Boğazı'ndan geçiş durma noktasında
Al-Kaabi, küresel petrol ve gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki duruma da dikkat çekti. Tankerlerin ve diğer ticari gemilerin boğazdan geçememesi halinde, ham petrol fiyatlarının iki ila üç hafta içinde varil başına 150 dolara fırlayabileceğini öngördü .
Doğal gaz fiyatlarının ise savaş öncesi seviyelerin neredeyse dört katına çıkarak milyon İngiliz termal birimi (MMBtu) başına 40 dolara (megavat-saat başına 117 avro) ulaşabileceğini belirtti .
"Gördüğümüz saldırı şekliyle, gemileri boğaza sokmak... çok tehlikeli. Gemileri sahile çok yaklaştırmak mümkün değil" diyen al-Kaabi, çoğu armatörün gemilerinin daha büyük bir hedef haline geleceğini düşünerek bölgeye girmek istemeyeceğini ifade etti .
"Bu savaş küresel ekonomiyi çökertecek"
Al-Kaabi, enerji arzındaki kesintilerin yaratacağı zincirleme etki konusunda da uyarılarda bulundu. "Bu, dünya ekonomilerini çökertecek" diyen Bakan, savaşın birkaç hafta sürmesi halinde dünya genelinde GSYİH büyümesinin etkileneceğini, herkesin enerji fiyatlarının yükseleceğini, bazı ürünlerde kıtlık yaşanacağını ve fabrikaların tedarik edemeyeceği bir zincirleme reaksiyon oluşacağını söyledi .
Körfez bölgesinin dünyadaki petrokimya ve gübre hammaddelerinin büyük bir kısmını ürettiğine dikkat çeken al-Kaabi, Hürmüz Boğazı'ndaki nakliye aksaklıklarının enerji piyasalarının çok ötesine geçerek birçok sektörü etkileyeceğini vurguladı .
Katar'ın genişleme planları da ertelendi
Katar'ın Kuzey Sahası'nda 300 milyar dolar yatırımla yürüttüğü ve 2027 yılına kadar yıllık LNG üretim kapasitesini 77 milyon tondan 126 milyon tona çıkarmayı hedefleyen genişleme projesi de çatışmalardan etkilendi. Al-Kaabi, bu yılın üçüncü çeyreğinde başlaması planlanan üretimin gecikeceğini doğruladı .
"Bir hafta içinde toparlanırsak etkisi çok az olabilir. Ancak bir veya iki ay sürerse durum farklı olacak" diye konuştu .
Askeri yetkililer üretimin durdurulmasını istedi
Aynı zamanda QatarEnergy'nin CEO'su olan Al-Kaabi, üretimin durdurulması kararının büyük ölçüde güvenlik endişeleri nedeniyle alındığını açıkladı. Saldırının ardından ordunun kendilerine deniz tesislerine yönelik "yakın bir tehdit" olduğu bilgisini verdiğini belirten Bakan, şirketin 24 saat içinde yaklaşık 9.000 işçiyi tahliye ettiğini söyledi .
"Personelimiz tehlikede olduğunda, askeri bir bölgede vurulduğumuzda, artık çalışamadığımızda ve personelimizi tehlikeye atamadığımızda, mücbir sebep ilan etmek zorundayız" diyen Al-Kaabi, ordunun düşmanlıkların tamamen sona erdiğini bildirmesine kadar üretimin yeniden başlamayacağını vurguladı .
Güvenilirlik endişelerine yanıt
Mücbir sebep ilanının Katar'ın en güvenilir LNG tedarikçisi olarak uzun vadeli itibarına zarar verebileceği yönündeki endişeleri reddeden Al-Kaabi, "Bombalandığınız ve teslimat yapamadığınız için bize gelip 'güvenilir değilsiniz' demeye kimsenin cesaret edebileceğini sanmıyoruz" ifadelerini kullandı .
Müşterilerine vermek zorunda oldukları miktarları piyasadan satın almanın mümkün olmadığını da sözlerine ekleyen Bakan, "Müşterilere teslim etmek için 77 milyon ton almak istediğinizi varsayalım. Satın alabileceğiniz 77 milyon ton ortalıkta yok" dedi .
Piyasalar sert tepki verdi
Al-Kaabi'nin açıklamalarının ardından uluslararası piyasalarda petrol fiyatları yükselişe geçti. Brent petrol varil fiyatı 87 doların üzerine çıkarak Temmuz 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini görürken, Batı Teksas petrolü (WTI) yüzde 7'yi aşan artışla 85 dolara yaklaştı .
ABD'li enerji şirketlerinin hisseleri de işlem öncesinde yükseliş kaydetti. Battalion Oil yüzde 27'den fazla, American Energy yüzde 5'in üzerinde, Occidental Petroleum ise yüzde 2'den fazla değer kazandı .
