Türkiye, Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin ortak destek verdiği Kalkınma Yolu Projesi, Basra Körfezi’ndeki Büyük Faw Limanı’nı Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağlamayı hedefliyor. Yaklaşık 1.200 kilometrelik kara yolu ve demir yolu koridoru oluşturulması planlanan proje, Süveyş Kanalı’na alternatif bir ticaret rotası olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre proje tamamlandığında Çin’den Avrupa’ya taşımacılık süresi 35-45 günden 20-25 güne düşecek ve Türkiye’nin jeopolitik önemi daha da artacak.
Projenin Güzergahı
Kalkınma Yolu Projesi, Irak’ın güneyindeki Büyük Faw Limanı’ndan başlayacak. Ardından Basra, Bağdat ve Musul üzerinden ilerleyerek Türkiye sınırına ulaşacak. Türkiye tarafında ise güzergahın Ovaköy Sınır Kapısı’ndan başlayarak Şırnak, Mardin, Şanlıurfa, Gaziantep, Osmaniye, Adana, Mersin, Konya, Ankara, Eskişehir ve İstanbul bağlantılarıyla Avrupa demir yolu ağına entegre edilmesi planlanıyor .
Proje kapsamında çift hat hızlı yük demiryolu, otoyol, lojistik üsler, gümrük merkezleri, depolama alanları ve sanayi bölgeleri inşa edilecek. Yük trenlerinin saatte yaklaşık 120-160 km hızla, karayolu taşımacılığının ise kesintisiz şekilde ilerlemesi hedefleniyor.
Süveyş Kanalı’na Alternatif
Bugün Çin’den Avrupa’ya deniz yoluyla taşınan yüklerin büyük kısmı Süveyş Kanalı üzerinden ulaşıyor. Bu yolculuk yaklaşık 35-45 gün sürebiliyor. Kalkınma Yolu tamamlandığında ise Körfez’e gelen yüklerin Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştırılma süresinin 20-25 güne kadar düşmesi hedefleniyor . Bu da hem zaman hem de maliyet açısından önemli avantaj sağlayacak.
Türkiye’ye Kazandıracakları
Uzmanlara göre proje sayesinde Türkiye’nin transit taşımacılık gelirleri artacak, yeni lojistik merkezleri kurulacak, binlerce kişiye istihdam sağlanacak. Limanlar daha yoğun kullanılacak, demiryolu taşımacılığı gelişecek ve ihracatçı firmaların Avrupa’ya erişimi kolaylaşacak. Ayrıca Türkiye’nin jeopolitik önemi daha da artacak .
Samsun’u Etkiler mi?
Doğrudan güzergahta yer almasa da Samsun’un projeden dolaylı olarak faydalanması bekleniyor. Özellikle Samsun Limanı, Orta Karadeniz Lojistik Merkezi, Karadeniz ihracatı ve Samsun Organize Sanayi Bölgeleri için yeni ticaret bağlantıları oluşabilir. Irak ve Körfez’den Türkiye’ye gelecek yüklerin bir bölümünün Karadeniz limanlarına aktarılması halinde Samsun’un lojistik kapasitesinin daha etkin kullanılabileceği değerlendiriliyor.
Projenin Maliyeti ve Takvimi
Irak hükümetinin açıklamalarına göre projenin toplam yatırım büyüklüğünün yaklaşık 17 milyar dolar olması öngörülüyor. Bunun önemli kısmını demiryolu ve otoyol altyapısı oluşturacak. Projenin etaplar halinde ilerlemesi planlanıyor. İlk etap çalışmalarının 2025-2028 döneminde hız kazanması, ana ulaştırma koridorunun ise 2029 yılında büyük ölçüde hizmete alınması hedefleniyor .
Kalkınma Yolu Projesi, yalnızca bir ulaşım yatırımı değil; aynı zamanda Türkiye’nin Avrupa ile Körfez arasında stratejik bir ticaret köprüsü olma hedefini güçlendiren bir girişim olarak görülüyor
