Tüketicilere menşe teyidi çağrısı
Filistinli yetkililer, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da gasbedilen Filistin topraklarında üretilen hurmaların Filistin ürünü olarak pazarlara sunulduğuna yönelik iddialara dikkat çekerek, tüketicilerin ürün menşeini dikkatle incelemesi gerektiğini bildirdi.
Filistin Hurma İhracatçıları Birliği Temsilcisi Muhammed Savafita, hurma çeşitlerinin özellikle Ölü Deniz bölgesinde şekil ve boyut açısından birbirine çok benzediğini, bu nedenle ürünlerin kaynağını görsel olarak ayırt etmenin zor olduğunu belirtti. Savafita, Filistin menşeli ürünlerin doğrulanabilmesi için üretici kişi ya da şirketin Filistinli olduğunun teyit edilmesi gerektiğini vurguladı.
Filistin makamlarının, yasa dışı yerleşim alanlarında üretilen hurmaların Filistin ürünleriyle karıştırılmaması için çeşitli denetim ve izleme çalışmaları yürüttüğünü aktaran Savafita, kurumlar arası iş birliğinin yanıltıcı etiketlemeyi önemli ölçüde azalttığını ifade etti.
Sertifika ve teknik doğrulama süreci
Filistin’den ihraç edilen hurmaların, resmi sertifikasyon süreçlerinden geçtiğini belirten Savafita, ürünlerin menşe ve sağlık durumunu doğrulayan çok sayıda belgeyle uluslararası pazarlara sunulduğunu kaydetti.
Bu kapsamda ürünlerin;
-
Filistin Tarım Bakanlığı Sağlık Dairesi sağlık sertifikası,
-
Maliye Bakanlığı Gümrük Dairesi tarafından verilen “EUR.1” belgesi,
-
Ticaret Odası menşe sertifikası
ile doğrulandığını ifade etti.
Savafita, Filistin hurma üretiminin son yıllarda hem miktar hem kalite açısından geliştiğini, bunun da piyasa istikrarına katkı sağladığını söyledi.
Barkod numaraları kritik gösterge
Filistin Hurma Konseyi Başkanı İbrahim Duayk da tüketicilerin ürün menşeini anlamak için barkodları incelemesi gerektiğini belirtti.
Duayk, Filistin menşeli hurmaların ihracat öncesinde arazide üretim miktarlarının kayıt altına alındığını, sağlık ve menşe sertifikalarının düzenlendiğini ifade ederek, izlenebilirliğin resmi kayıtlarla sağlandığını dile getirdi.
Filistinli üreticilerin genellikle üzerinde “Filistin ürünü” ibaresi ve Filistin bayrağı bulunan, 625 ile başlayan Ürdün barkodunu kullandığını aktaran Duayk, İsrail ürünlerinde ise çoğunlukla 729 ile başlayan barkodların yer aldığını, bazı durumlarda 871 kodunun da görülebildiğini söyledi.
Üretim ve kalite tartışmaları
Duayk, Filistinli üreticilere ait hurma bahçelerinin temiz su kaynaklarıyla sulandığını, buna karşın yasa dışı yerleşimlerde arıtılmış atık su kullanımının söz konusu olabildiğini öne sürdü.
Sulama koşullarının ürün kalitesini etkileyebileceğini belirten Duayk, Filistin hurmalarının genellikle doğal bal tonuna yakın renkte ve orta boy taneli olduğunu; yerleşim üretimi hurmaların ise daha iri ve farklı renk tonlarında olabildiğini ifade etti.
Bazı pazarlarda İsrail menşeli ürünlerin farklı ambalaj şirketleri aracılığıyla yeniden paketlenerek satışa sunulabildiğine de dikkat çekti.
Denetim ve uluslararası iş birlikleri
Filistin güvenlik birimlerinin, yerleşim üretimi hurmaların Filistin pazarına kaçak girişini veya Filistin ürünü olarak ihracını engellemeye yönelik çalışmalar yürüttüğünü belirten Duayk, son yıllarda bu denetimlerin sonuç verdiğini söyledi.
Türk heyetlerinin de ticari anlaşmalar öncesinde Filistin’deki üretim, depolama ve paketleme tesislerini ziyaret ederek yerinde inceleme yaptığını aktaran Duayk, izleme sisteminin Tarım Bakanlığı mühendisleri tarafından denetlendiğini kaydetti.
Her üretim partisinin kayıt altına alındığını, kimyasal kalıntı testleri ile sağlık ve menşe belgelerinin düzenlendiğini belirten Duayk, bu prosedürlerin ürünlerin yüzde 100 Filistin menşeli olmasını güvence altına almayı amaçladığını söyledi.
Ürdün Vadisi üretimin merkezi
Filistin’de hurma üretiminin merkezi konumundaki Ürdün Vadisi’nde yaklaşık 400 bin hurma ağacı bulunduğu, sektörün yaklaşık 7 bin kişiye istihdam sağladığı bildirildi.
Deniz seviyesinin yaklaşık 350 metre altındaki iklim koşullarının hurmaya özgün nitelikler kazandırdığı belirtilirken, özellikle Medjoul türünün küresel pazarda yüksek talep gördüğü ifade edildi.
Ramazan ayı öncesinde artan talep nedeniyle menşe tartışmalarının yeniden gündeme geldiği hurma ticaretinde, Filistinli yetkililer tüketicilere sertifika, üretici bilgisi ve barkod incelemesi yapmaları yönündeki çağrılarını sürdürüyor.
