Son dakika gelişmesi olarak, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ünlülere yönelik uyuşturucu soruşturması kapsamında ifadesi alınan oyuncu Hande Erçel’in idrar testinde morfin, kodein ve kodein glukuronit maddelerine rastlandı. Ayrıca testte ilaç etken maddesi parasetamol de bulundu. Peki bu maddeler neden vücutta çıkar? Adli Tıp uzmanlarına göre, bu üç maddenin bir arada tespit edilmesi, genellikle kodein içeren reçeteli bir ağrı kesicinin kullanıldığına işaret ediyor .
Morfin nedir ve vücutta nasıl bulunur?
Morfin, afyon bitkisinden (Papaver somniferum) elde edilen doğal bir alkaloiddir ve güçlü bir ağrı kesici (analjezik) olarak tıbbi tedavide kullanılır . Genellikle şiddetli ağrıların tedavisinde, cerrahi operasyonlar sonrasında veya kanser ağrılarının yönetiminde tercih edilir.
Vücutta morfin bulunmasının başlıca nedenleri şunlardır:
-
Tıbbi kullanım: Reçeteli bir morfin preparatının doktor kontrolünde kullanılması
-
Kodein metabolizması: Kodein vücuda alındıktan sonra karaciğerde morfine dönüşür
-
Yasadışı kullanım: Eroin gibi yasadışı opiatların kullanımı sonucu da morfin tespit edilebilir
Kodein ve kodein glukuronit nedir?
Kodein (3-metil morfin), afyonda morfinden sonra en baskın ikinci opioid alkaloiddir ve tıbbi olarak ağrı kesici (analjezik), öksürük kesici (antitüssiv) ve ishal önleyici (antidiyareik) amaçlarla kullanılır .
Türkiye’de kodein, genellikle parasetamol (Aferin kapsül, Geralgine K tablet), aspirin veya nonsteroid antiinflamatuar ilaçlarla birlikte kombine preparatlar halinde bulunur .
Kodein glukuronit ise kodeinin vücutta metabolize edilmesiyle oluşan bir yan üründür. Karaciğerde kodein, glukuronik asit ile birleşerek kodein glukuronit haline gelir ve bu formda idrarla vücuttan atılır. Bu maddenin tespiti, vücudun kodeini işlediğinin ve ardından doğal yolla uzaklaştırdığının kanıtıdır.
Morfin, kodein ve parasetamol neden birlikte bulunur?
Uzmanlara göre, bir idrar testinde morfin, kodein, kodein glukuronit ve parasetamolün birlikte tespit edilmesi, kodein + parasetamol içeren reçeteli bir ağrı kesicinin kullanıldığına işaret eder . Bu kombinasyonun vücutta bulunmasının nedeni şudur:
| Madde | Kaynağı |
|---|---|
| Kodein | Doğrudan ilaçtan alınır |
| Kodein glukuronit | Kodeinin karaciğerde metabolize edilmesiyle oluşur |
| Morfin | Kodein, karaciğerde morfine dönüşür |
| Parasetamol | İlacın içindeki diğer etken maddedir |
Adli Tıp Dergisi’nde yayınlanan bir uzman görüşüne göre, kodein içeren tıbbi müstahzarların tespitinde en önemli bulgu, kodeinin yanı sıra metaboliti morfinin ve preparatın içindeki diğer etken maddelerin (parasetamol, aspirin vb.) varlığıdır .
Kodein yasal mı? Hangi durumlarda kullanılabilir?
Kodein, Birleşmiş Milletler Tek Sözleşmesi’nin II Nolu Listesi’nde yer alan bir maddedir . Bu nedenle tıbbi kullanımı hariç, üretimi, ithali, bulundurulması ve kullanımı yasaktır. Türkiye’de kodein, yalnızca reçeteyle ve doktor kontrolünde temin edilebilen bir ilaçtır.
Reçetesiz kodein satın almak veya bulundurmak yasa dışıdır ve uyuşturucu madde bulundurma suçu kapsamında değerlendirilir.
Hande Erçel soruşturması ne durumda?
Hande Erçel, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 25 Mart 2026’da başlattığı geniş çaplı uyuşturucu soruşturması kapsamında ifade vermiş ve Adli Tıp Kurumu’na sevk edilmişti . Soruşturma, aralarında iş insanları, sporcular ve sanatçıların bulunduğu 16 kişiyi kapsıyor .
Daha önce yayınlanan bazı haberlerde Erçel’in test sonuçlarının negatif çıktığı iddia edilmişti . Ancak son iddialara göre idrar testinde yukarıda belirtilen maddelere rastlandı. Konuyla ilgili resmi bir açıklama henüz yapılmadı.
