Çinli otomotiv devi Chery'nin Samsun'a yapması planlanan 1 milyar dolarlık fabrika yatırımı, aylardır somut bir adım atılmaması nedeniyle tartışma konusu olmaya devam ediyor. Şubat ayında Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi'nde yaşanan 'umut tacirliği' tartışması, yatırımın akıbetine ilişkin soru işaretlerini yeniden gündeme taşırken, yetkililer sürecin devam ettiğini ancak kesinleşmiş bir anlaşma bulunmadığını belirtiyor .
🏛️ Mecliste Sert Çıkış: "Umut Tacirliği Yapılıyor"
Şubat ayında Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi'nde yapılan toplantıda Chery'nin yatırım süreci tartışıldı. CHP Grup Başkanvekili Atilla Tekcan, fabrikanın kurulacağı alanın hazır olmasına rağmen Chery'nin hâlâ adım atmamasını eleştirerek yetkilileri "umut tacirliği" yapmakla suçladı. Bu çıkış, kamuoyunda büyük yankı uyandırdı .
Tekcan'ın sözleri mecliste gerilime neden olurken, Meclis Başkanvekili Nihat Soğuk, Tekcan'dan ifadelerini geri almasını istedi. AK Parti Grup Başkanvekili Recep Kemal Kemal Certel ise yatırım sürecinde gösterilen çabaları anlatarak, Cumhurbaşkanı'nın özel teşvikleri de dahil olmak üzere Samsun'a yabancı yatırım çekmek için büyük emek harcandığını belirtti. Certel, Chery'nin gelme ihtimalinin hâlâ devam ettiğini, yatırımdan tamamen vazgeçilmediğini vurguladı .
🎯 Bakanlık Sessizliği: "Görüşmeler Sürüyor, Anlaşma Yok"
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, ocak ayında yaptığı açıklamada Chery ile görüşmelerin sürdüğünü ancak henüz resmi bir anlaşma imzalanmadığını duyurdu. Bu açıklama, yatırımın kesinleşmediğini ortaya koyarken Samsun'da fabrikanın kurulacağına dair beklentileri canlı tuttu .
AK Parti Samsun İl Başkanı Mehmet Köse, basın buluşmasında yaptığı değerlendirmede, sürecin büyük ölçüde tamamlandığını, karar aşamasına gelindiğini söyledi. Chery'nin Çin Devleti'ne ait, tamamen kamu mülkiyetinde bir kuruluş olduğunu hatırlatan Köse, firmanın Türkiye'de otomotiv ve yeni nesil teknolojiler alanında yatırım planladığını ifade etti. Bu kapsamda Türkiye'de iki şehir üzerinde durulduğunu belirten Köse, Manisa ve Samsun'un yatırım için değerlendirildiğini vurguladı .
Köse, Samsun'da altyapıdan hukuki çerçeveye kadar tüm hazırlıkların tamamlandığını dile getirerek, "Yatırıma ilişkin teknik, ekonomik ve hukuki süreçler bitirildi. Şu an yalnızca iki ülke arasında yapılacak yatırım sözleşmesinin nihai kararı bekleniyor" dedi .
🌍 Samsun'un Kozu: "Karadeniz'e Açılan Kapı"
Samsun'un lojistik avantajları, liman altyapısı ve coğrafi konumu, Chery'nin yatırım planlarında şehri öne çıkarıyor. Samsun'un Tekkeköy'deki Yeni Organize Sanayi Bölgesi'nde yaklaşık 1,2 milyon metrekare büyüklüğünde bir alan Chery yatırımı için ayrıldı. Samsun OSB'de firmalara tahsis edilen sanayi parsellerinin güncel metrekare karşılığı yaklaşık 5 bin TL seviyesinde bulunurken, bu çerçevede Chery için ayrılan alanın toplam piyasa değeri yaklaşık 6 milyar TL'ye ulaşıyor .
Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, otomobil fabrikası kurulması planlanan alanın tüm altyapısıyla hazır olduğunu ve yatırımcıyı beklediğini ifade ederek, "Chery gelirse gelir, gelmezse başka firmalara veririz" dedi. MKE ve BAYKAR yatırımlarının Samsun'u savunma sanayinde güçlü bir merkez haline getireceğine dikkat çeken Doğan, "BAYKAR, Chery'den daha önemli bir yatırım" değerlendirmesinde bulundu .
Doğan, alanın hem konumu hem de altyapısıyla büyük bir avantaj sunduğunu dile getirerek, "Chery gelirse kendileri için de bir kazanç olur. Gelmezse, biz bu alanı başka firmalara tahsis ederiz. Bizim yerimiz çok güzel. Samsun çok güzel" diye konuştu .
📊 Ekonomik Etki Senaryosu: "5 Bin Kişiye İş, 1 Milyar Dolarlık Yatırım"
Chery'nin Samsun'da fabrika kurması halinde yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım yapılacağı ve 5 bin kişilik istihdam sağlanacağı öngörülüyor. Planlanan yatırım kapsamında yıllık 200 bin araç üretim kapasitesi hedefleniyor .
Uzmanlara göre bu yatırım, Samsun'u Karadeniz'in sanayi merkezi haline getirebilir ve Türkiye'nin otomotiv sektöründe yeni bir döneme kapı aralayabilir. Özellikle Avrupa pazarına yakınlık, gümrük avantajları ve iç pazar potansiyeli, Türkiye'yi Çinli üreticiler kadar başka Asyalı ve Avrupalı markalar için de cazip kılıyor .
📝 Sürecin Geçmişi
Takvim yaprakları 28 Ağustos 2024'ü gösterdiğinde, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi'nde Recep Tayyip Erdoğan, Çin heyetini kabul etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, Chery International Başkanı Zhang Guibing'i kabulünde Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da hazır bulundu. Çin devletinin dev otomotiv şirketi, Erdoğan'a Türkiye'de üretim yatırımı yapmak istediğini iletti .
2 Şubat 2025 tarihinde Cumhurbaşkanı Erdoğan, Chery'nin Samsun'a yatırım yapacağını resmen açıkladı. 26 Mart 2025'te ise "Türkiye'nin 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi" tanıtım programı sonrasında Türkiye'ye yatırım yapan şirketlere teşekkür belgesi takdim edilirken, bu firmaların yöneticileri arasında Chery International Başkanı Guibing de vardı .
Ancak Mayıs 2025'ten bu yana somut bir gelişme olmaması, "Proje rafa mı kalktı?" sorusunu gündeme getirdi. Bazı iddialara göre, ABD Başkanı Trump'ın seçildiği günden beri Çin'e uygulayacağı ekonomik operasyon planladığı bir dönemde, sular durulmadan devlet şirketi Chery'nin başka bir ülkeye yatırım yapmaya cesaret edemediği öne sürülüyor .
👥 Vatandaşların Beklentileri: "Artık Tarih İstiyoruz"
Samsun'da yaşayan vatandaşlar, fabrikanın kurulmasını heyecanla bekliyor. Birçok kişi, "Gençlerimiz için iş imkânı doğacak, şehrimiz kalkınacak" sözleriyle beklentilerini dile getiriyor. Ancak bazı vatandaşlar, sürecin sürekli gündemde tutulmasına rağmen somut adımların atılmamasından rahatsız. "Artık net bir tarih görmek istiyoruz" diyen Samsunlular, yatırımın hızla sonuçlanmasını talep ediyor.
Sosyal medyada kullanıcılar ve gazeteciler, "Hâlâ tık yok" yorumlarıyla hayal kırıklığını dile getirirken, CHP'nin arazi tahsisine itirazı ve bürokratik engeller tartışılmaya başlandı .
📊 Kısa Bilgi Kutusu
| Planlanan yatırım tutarı | 1 milyar dolar |
|---|---|
| Hedeflenen istihdam | 5 bin kişi |
| Yıllık üretim kapasitesi | 200 bin araç |
| Ayrılan alan | 1,2 milyon metrekare (Tekkeköy Yeni OSB) |
| Arsanın piyasa değeri | Yaklaşık 6 milyar TL |
| Yatırımın duyurulma tarihi | 2 Şubat 2025 |
| Son durum | Görüşmeler sürüyor, resmi anlaşma yok |
| Diğer yatırımlar | MKE, BAYKAR (Samsun'da) |
