CHP Samsun Milletvekili Murat Çan’ın, 21 Mayıs 1864 Çerkes Soykırımı ve Sürgünü’nün yıl dönümü dolayısıyla yayımladığı anma mesajı kamuoyunda büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. Çan'ın mesajında "sistematik soykırım" ifadesini kullanmasına rağmen, bu tarihi suçun faili olan Çarlık Rusyası’nın adını açıkça zikretmemesi eleştirilerin odağı oldu.
"Acının Adı Var, Katilin Adı Yok"
Milletvekili Murat Çan, sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımda Çerkes halkının anayurtlarından koparılışını, Karadeniz’de yaşanan can kayıplarını ve çekilen acıları "tarihin en büyük insanlık trajedilerinden biri" olarak nitelendirdi. Ancak mesajın hiçbir bölümünde sürgünü ve katliamları gerçekleştiren Rus Çarlığı’na doğrudan atıfta bulunulmaması, özellikle Çerkes diasporası ve milliyetçi çevrelerin sert tepkisine yol açtı.
Sosyal medyada kısa sürede gündem olan paylaşıma gelen tepkilerde şu ifadeler öne çıktı:
-
"Soykırım var ama faili yok!"
-
"Acının adı söyleniyor, katilin adı neden gizleniyor?"
-
"Tarihle yüzleşilecekse eksiksiz ve dürüstçe yüzleşilmeli."
Tarihi Gerçekler: "Soykırımı Anonimleştirmek Sorumluluğu Gizler"
Akademik çevreler ve tarihi kayıtlar, 21 Mayıs 1864'te yüz binlerce Çerkes'in Rus ordularının Kafkasya'daki işgal ve tehcir politikaları sonucu Osmanlı topraklarına sürüldüğünü net bir şekilde ortaya koyuyor. Açlık, salgın hastalıklar ve Karadeniz'deki ilkel gemilerde yaşanan ölümler nedeniyle büyük bir nüfus yok oldu.
Tepki gösteren vatandaşlar ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri, siyasetçilerin bu dili kullanmasını eleştirerek şu değerlendirmede bulundu:
"Eğer ortada tescilli bir soykırım varsa bunun faili de açıkça belirtilmelidir. Soykırımı anonimleştirmek ve faili gizlemek, tarihi sorumluluğu görünmez hale getirmekten başka bir işe yaramaz. Siyasi isimlerin diplomatik çekincelerle Rusya’yı doğrudan hedef almaktan kaçınması, yarım bırakılmış bir yüzleşmedir."
Samsun Kamuoyu Açıklama Bekliyor
Türkiye'de Çerkes nüfusunun en yoğun yaşadığı illerin başında gelen Samsun'da, bir milletvekilinin bu hassas konuda seçtiği kelimeler tartışılmaya devam ediyor. Tepkilerin ardından CHP Samsun Milletvekili Murat Çan veya parti kanadından eleştirilere yönelik henüz resmi bir açıklama ya da düzeltme gelmedi.
