Orta Karadeniz’in bereketli ovaları ile Karadeniz’in buluşma noktasında yer alan Samsun, ziyaretçilerine zengin ve çok katmanlı bir mutfak kültürü sunmaktadır. Bir kenti tanımanın en etkili yollarından biri olan yerel mutfak deneyimi, Samsun’da yalnızca damak tadına değil, aynı zamanda tarih ve kültüre de hitap etmektedir. Samsun yemek turu, asırlık fırın geleneklerinden kış sofralarına, taze deniz ürünlerinden yöresel tatlılara kadar geniş bir yelpazede şekillenmektedir.
Gastronomi turunun başlangıç noktası pideler oluyor
Samsun’da gastronomi turunun ilk durağını, her biri coğrafi işaretle tescillenmiş olan pideler oluşturmaktadır. Bafra, Terme ve Çarşamba ilçeleriyle özdeşleşen pide çeşitleri; hamur yapısı, iç harcı ve pişirme teknikleriyle birbirinden ayrılmaktadır.
Bafra pidesi, kapalı formu, çıtır hamuru ve özel dana kıymasıyla öne çıkarken; Terme pidesi açık yapısı ve yumuşak kenarlarıyla farklı bir tat sunmaktadır. Bu duraklarda ayrıca, ceviz ve üzümle hazırlanan Bafra nokulu, Samsun’un hamur işi kültürünü yansıtan önemli bir tatlı olarak öne çıkmaktadır.
Samsun simidi ve yerel süt ürünleri sofrada yerini alıyor
Şehir merkezinde devam eden gastronomi turunda, sabah saatlerinin vazgeçilmez lezzeti olan Samsun simidi önemli bir yer tutmaktadır. Yoğun susam kullanımı ve dut pekmeziyle karamelize edilen yapısıyla diğer simitlerden ayrılan bu ürün, sokak lezzetlerinin başında gelmektedir.
Simit eşliğinde sunulan yerel peynir çeşitleri ve Bafra manda kaymağı, bölgenin hayvancılık kültürünün mutfağa yansıyan taze örnekleri arasında yer almaktadır.
Akşam sofralarının vazgeçilmezi kaz tiriti
Samsun yemek turunun iç kesimlere, Ladik ve Havza bölgelerine uzanan bölümünde kaz tiriti öne çıkmaktadır. Özellikle kış aylarında hazırlanan bu geleneksel yemek, kaz etinin kendi yağıyla pişirilerek yufka üzerinde servis edilmesiyle hazırlanır.
Kaz tiriti, yüksek besin değeri ve zahmetli yapım süreciyle Samsun mutfağının en özel lezzetlerinden biri olarak gastronomi rotasında ayrıcalıklı bir konuma sahiptir.
Et ve sebze yemekleri kültürel çeşitliliği yansıtıyor
Bu rotada Çarşamba ilçesine özgü pıtpıt pilavı, kara lahana dolması ve turşu kavurması gibi yöresel yemekler de sofralarda yer almaktadır. Samsun mutfağındaki bu çeşitlilik, Balkanlar ve Kafkasya’dan gelen göçlerle şekillenen kültürel mirasın bir sonucu olarak değerlendirilmektedir.
Deniz ürünleri ve yöresel tatlılarla tur tamamlanıyor
Bir liman kenti olan Samsun, deniz ürünlerini gastronomi turunun önemli bir parçası haline getirmektedir. Sahil restoranları ve balıkçı barınaklarında mevsimine göre hamsi, kalkan ve mezgit en taze halleriyle sunulmaktadır.
Hamsili ekmek ve hamsi buğulama gibi geleneksel tariflerin yanı sıra, Atakum sahilinde modern sunumlarla hazırlanan deniz ürünleri de tercih edilmektedir. Balık sofralarının ardından Çarşamba kıvratması ve sütlü tatlılar öne çıkmaktadır.
Samsun gastronomi rotasında öne çıkan lezzetler
Samsun mutfağının derinliğini anlamak için bu durakların her biri stratejik öneme sahiptir. Samsun yemek turu kapsamında mutlaka deneyimlenmesi gereken temel lezzetler arasında; Bafra ve Terme’nin coğrafi işaretli pideleri, Samsun simidi, kaz tiriti, fındıklı Çarşamba kıvratması ve manda sütünden üretilen kaymaklar yer almaktadır.
Bu lezzetler, Karadeniz’in verimli topraklarından ve yüzyıllardır süregelen mutfak geleneğinden günümüze ulaşan önemli birer kültürel miras olarak öne çıkmaktadır.
