Küresel enerji piyasalarında Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin zayıflaması, petrol fiyatlarında çok sert bir geri çekilmeyi beraberinde getirdi. Hafta kapanışında yönünü yukarı çevirerek toparlanma eğilimi gösteren Brent petrol, hafta genelinde ise yatırımcısına ağır kayıplar yaşattı. İsrail ile Hizbullah arasında sağlanan kalıcı ateşkesin yürürlüğe girmesi ve ardından ABD ile İran arasında sağlanan kritik mutabakat, küresel piyasalardaki arz kesintisi endişelerini büyük oranda ortadan kaldırdı.
Brent petrol, haftanın son işlem gününü sınırlı bir hacimle yaklaşık yüzde 1 yükseliş kaydederek 80,57 dolar seviyesinde tamamladı. Haftalık bazda bakıldığında ise küresel arz kaygılarının sönümlenmesiyle petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 8’lik sert bir değer kaybı kayıtlara geçti.
Hürmüz Boğazı’nda Tanker Trafiği Hızlandı, İran Denetimleri Artırdı
Orta Doğu'da diplomatik kanalların açılması ve silahların susması, dünya petrol ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı'nda lojistik hareketliliği yeniden canlandırdı.
Bölgedeki deniz trafiğine dair öne çıkan gelişmeler şu şekildedir:
-
Sevkiyat Hazırlığı: Ateşkes ilanının ardından Körfez ülkeleri, askıya aldıkları ya da yavaşlattıkları petrol sevkiyatlarını yeniden artırmak adına lojistik operasyonlarına hız verdi.
-
Tanker Hareketliliği: Uluslararası gemi takip platformu MarineTraffic tarafından paylaşılan verilere göre; ham petrol, işlenmiş petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) taşıyan en az dört dev tanker, cuma günü Hürmüz Boğazı'nı sorunsuz geçerek Irak Körfezi limanlarına doğru seyre başladı.
-
İran'dan Koordinasyon Şartı: Küresel arzı rahatlatan bu trafiğe karşın İran kanadından boğazdaki kontrolü sıkılaştırma hamlesi geldi. İran devlet televizyonunun haberine göre; Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapacak gemilerin Devrim Muhafızları Donanması ile koordinasyon sağlaması yasal bir zorunluluk haline getirildi.
Uzmanlar: "Fiyatlar Savaş Öncesi Seviyelere Dönüyor"
Enerji analistleri ve piyasa uzmanları, petrol piyasasında yaşanan bu keskin düşüş grafiğini normalleşme adımlarının bir sonucu olarak yorumluyor.
-
Fiyat Desteği: Commodity Context Kurucusu Rory Johnston, İran'ın Hürmüz Boğazı geçişleri için getirdiği yeni askeri koordinasyon şartlarının petrol fiyatlarındaki düşüşü sınırlayarak taban desteği oluşturduğunu belirtti. Johnston, piyasanın daha pürüzsüz bir anlaşma sürecini satın aldığını ancak mevcut tablonun beklentilerin biraz dışında şekillendiğini ekledi.
-
Hızlı Sevkiyat Beklentisi: Price Futures Group Kıdemli Analisti Phil Flynn ise petrol fiyatlarının hızla savaş öncesindeki dip seviyelerine doğru yaklaştığına dikkat çekti. Flynn, limanlarda güvenlik nedeniyle bekletilen tankerlerin tahmin edilenden çok daha hızlı aksiyon alabileceğini, özellikle ABD ile İran arasındaki diplomatik iş birliğinin güçlenmesi senaryosunda sevkiyatların kısa sürede tamamen normal düzene kavuşacağını iddia etti.
Dev Bankalar Petrol Tahminlerini Aşağı Yönlü Güncelledi
Dünya genelindeki toplam petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20’lik kısmının geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda, üretim ve sevkiyat süreçlerinin tamamen eski ritmine dönmesinin birkaç ayı bulabileceği öngörülüyor. Bu doğrultuda küresel finans devleri de gelecek dönem petrol fiyat tahminlerini revize etmeye başladı:
Citi: "Yüzde 60 İhtimalle Arz Fazlası Oluşacak"
Temel piyasa senaryosunu paylaşan Citi analistleri, yüzde 60 gibi yüksek bir ihtimalle petrol akışının kalıcı olarak normale döneceğini ve bunun sonucunda piyasada ciddi bir arz fazlası oluşacağını öngörüyor. Banka, düşüş trendinin süreceğini belirterek önümüzdeki 6 ila 12 aylık periyotta Brent petrolün varil fiyatının, 2027 yılının ilk çeyreğinde 60-65 dolar bandına kadar gerileyeceğini tahmin ediyor.
Commerzbank Tahminini 80 Dolara Çekti
Alman finans devi Commerzbank ise Brent petrol için daha önce 85 dolar olarak açıkladığı yıl sonu fiyat beklentisini 80 dolara indirdi. Banka, bu aşağı yönlü revizyona rağmen, fiyatların önümüzdeki yılın büyük bir bölümünde savaş öncesindeki tavan seviyelerin üzerinde kalmaya devam edeceği yönündeki görüşünü koruyor.
Irak Sahalara Dönüyor, OPEC Talebin Artacağını Öngörüyor
Küresel arz tarafında bir diğer önemli hamle de Bağdat yönetiminden geldi. Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed, ülkedeki tüm stratejik petrol sahalarının yeniden üretime geçmek için tam kapasite hazır olduğunu duyurdu. Muhammed, petrol üretim hacminin kademeli bir takvimle en kısa sürede eski yüksek seviyelerine çıkarılacağını müjdeledi.
Arz cephesindeki bu hareketliliğe karşılık, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) tarafından yayımlanan 2026 Dünya Petrol Görünümü raporunda küresel talebin uzun vadede gücünü koruyacağı savunuldu. Raporda yer alan projeksiyonlara göre; dünya genelindeki günlük petrol talebinin 2025 yılındaki 105,1 milyon varil seviyesinden, 2030 yılına gelindiğinde 113,3 milyon varile yükseleceği tahmin ediliyor.
