Avrupa Birliği, dijitalleşen finansal sistemde yeni bir adım atmaya hazırlanıyor. Birlik, nakit parayı ortadan kaldırmadan dijital ödeme altyapısını güçlendirmeyi hedefleyen dijital euro planı için çerçeveyi netleştirdi. Uzlaşıya varılan müzakere pozisyonu, dijital euronun gelecekte nasıl kullanılacağını belirlerken, nakit paranın yasal statüsünün korunacağını açıkça ortaya koydu.
Dijital euro nakdin alternatifi değil
AB yetkililerine göre dijital euro, geleneksel banknot ve madeni paraların yerine geçmeyecek. Yeni sistem, nakit parayı tamamlayan bir kamu ödeme aracı olarak tasarlandı. Böylece vatandaşlar hem fiziksel nakit hem de dijital euroyu tercih edebilecek.
İnternet olmadan ödeme imkânı
Avrupa Birliği Konseyi değerlendirmelerinde, dijital euronun yalnızca çevrim içi işlemlerle sınırlı kalmaması gerektiği vurgulandı. Planlanan sistem sayesinde internet bağlantısı olmadan da ödeme yapılabilecek. Bu özellik, bireyler ve işletmeler için kesintisiz ödeme imkânı sunmayı amaçlıyor.
Dijital euro, mevcut banka uygulamaları ve kartlı ödeme sistemleriyle uyumlu şekilde çalışacak. Bu sayede finansal istikrar korunurken vatandaşlara ek bir ödeme seçeneği sunulacak.
Dijital euroya üst sınır getirilecek
Yeni düzenlemeyle birlikte her kullanıcının elinde tutabileceği dijital euro miktarı sınırlandırılacak. Bu adımın, finansal sistem üzerinde oluşabilecek baskıları önlemek için atıldığı belirtiliyor. Nihai tavan miktar Avrupa Merkez Bankası tarafından belirlenecek ancak AB’nin çizdiği çerçeveyle uyumlu olacak.
Yetkililer, dijital euro hesaplarının açılması, kapatılması ve temel ödeme işlemleri için vatandaşlardan ek ücret alınmamasını hedefliyor. Ödeme hizmeti sağlayıcıları için ise geçiş sürecinde telafi mekanizmaları planlanıyor.
Nakit para reddedilemeyecek
Dijital euro hazırlıkları sürerken nakit paraya yasal güvence de netleşti. AB ülkeleri, nakdin “genel olarak kabul edilebilir” ödeme aracı olma özelliğini koruyacak.
Yeni kurallara göre, tamamen otomatik satış noktaları veya bazı çevrim içi işlemler gibi istisnalar dışında nakit ödeme reddedilemeyecek. Bu düzenleme ile vatandaşların istedikleri ödeme yöntemini kullanma özgürlüğünün korunması amaçlanıyor.
Üye ülkelere nakit dayanıklılık planı zorunluluğu
AB, üye ülkelere önemli bir yükümlülük daha getiriyor. Her ülke, kendi sınırları içinde nakit paraya erişimi izlemek ve olası krizlere karşı bir nakit dayanıklılık planı hazırlamak zorunda olacak.
Bu planlar, elektronik ödeme sistemlerinde yaşanabilecek büyük kesintiler sırasında nakit kullanımının kesintisiz devam etmesini sağlamayı hedefliyor. Böylece dijitalleşme artarken ödeme altyapısının kırılgan hale gelmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Süreç devam ediyor
Dijital euro düzenlemesi henüz nihai hale gelmedi. AB ülkeleri, Avrupa Parlamentosu’nun alacağı son müzakere pozisyonunu bekliyor. Parlamento görüşmelerinde, çevrim içi ve çevrim dışı dijital euro kullanımı arasındaki farkların daha net tanımlanması ve kişi başına düşen üst limitlerin farklı yöntemlerle belirlenmesi de gündemde yer alıyor.
