Samsun'un İlkadım ilçesinde 2008 yılından bu yana faaliyet gösteren Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi'nin genişletilme projesi, yargı kararıyla durduruldu. Samsun 3. İdare Mahkemesi, 22 Mayıs 2025 tarihinde tesisin büyütülmesi için hazırlanan imar planını iptal etti. Mahkemenin kararına dayanak oluşturan bilirkişi raporunda, projeye ilişkin 9 ayrı hukuki ve teknik eksiklik sıralandı.
BİLİRKİŞİ RAPORUNDA 9 AYRI EKSİKLİK TESPİT EDİLDİ
Mahkeme sürecinde yapılan keşif sonrası hazırlanan bilirkişi raporunda, projenin iptalini gerektiren kritik başlıklar şöyle sıralandı:
Üst Ölçekli Plan Uyumsuzluğu: 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planında tesis alanının gösterildiği ancak ilave edilen alana ilişkin plan değişikliğinin yapılmadığı, planlama kademelenmesine uyulmadığı tespit edildi.
Kurum Görüşleri Eksikliği: Plan açıklama raporunda ilgili kurum görüşlerine yer verilmediği, sentez çalışmalarının yapılıp yapılmadığının belirlenemediği kaydedildi.
Dere Islahı Yapılmamış: Darı Deresi'nin projede 5.50 metre genişliğinde kanal içerisinde gösterilmediği, bakım ve onarım için gerekli 6 metrelik yolun planlanmadığı belirtildi.
ÇED Raporu Yok: Projenin çevreye olabilecek etkilerine yönelik herhangi bir çalışma yapılmadığı, ÇED raporu hazırlanmadığı için projenin uygulanmasının mümkün olmadığı vurgulandı.
Kapasite Artışı İçin Başvuru Yapılmamış: İlgili yönetmelik hükümlerince kapasite artırımı için yapılmış herhangi bir başvuruya rastlanmadığı ifade edildi.
Su Kaynakları Tespit Edilmemiş: Genişletilmesi planlanan alan içerisinde başkaca su kaynaklarının varlığı tespit edilmesine rağmen raporda yer verilmediği belirtildi.
Meteorolojik Şartlar Değerlendirilmemiş: Yağmur ve kar sularının kontrolüne ilişkin önlemlerin belirtilmediği, alternatif alan değerlendirmesi yapılmadığı kaydedildi.
Alternatif Alan Değerlendirmesi Yapılmamış: Çevresel ve sosyal unsurlar göz önüne alınarak alternatif alanların değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Heyelan Riski Göz Ardı Edilmiş: Proje alanının hemen bitişiğinde ve sınırında aktif heyelan bölgesi bulunduğu, buna rağmen kapasite artışının planlanmasının kabul edilemez olduğu ifade edildi.
2080 YILINA KADAR SÜRECEK PROJE ŞEHRİN ORTASINDA KALACAK
Bilirkişi raporunda, proje kapsamında 4, 5, 6, 7 ve 8. lotlar şeklinde ilave alanlar planlandığı ve tesisin 2080 yılına kadar faaliyet göstereceği belirtildi. Gelişen imar alanları dikkate alındığında, ilerleyen yıllarda şehrin merkezinde kalabilecek bir katı atık depolama sahası oluşacağı uyarısı yapıldı.
Tesisin Samsun İl merkezine kuş uçuşu yaklaşık 10 km, İlkadım İlçe merkezine 4 km, Kadamut Mahalle merkezine 2 km, Aşağıavdan Mahalle merkezine ise 1,1 km uzaklıkta olduğu ifade edildi.
YÖNETMELİĞE AYKIRILIK: 250 METRE YAKINDA YAPILAR VAR
Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik uyarınca II. Sınıf düzenli depolama alanlarının 250 metre yakınında konut bulunmaması gerekiyor. Dosyada 250 metre yarıçap içerisinde irili ufaklı yapıların (hobi bahçesi vb.) bulunduğu belirtildi. Bu yapıların imar affından yararlanmış olması halinde imarlı yapı statüsü kazanacağı, bunun da projeyi mevzuat açısından sakıncalı hale getireceği kaydedildi.
BÖLGE HALKI: "ÇOCUKLARIMIZ ÇÖP KOKUYOR DİYE CAM KAPATIYOR"
12 Şubat 2026 tarihinde kamuoyuna yapılan basın açıklamasında bölge sakinleri, projeye tepki gösterdi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Düzenli atık depolama sahası güzergahında Samsun Adli Tıp Kurumu, Samsun T Tipi Kapalı Açık Ceza İnfaz Kurumu gibi insan sirkülasyonunun fazla olduğu resmi kurumlar bulunmaktadır. Sadece 2025 yılında atık depolama sahasında atık taşıyan treylerlerin devrilmesi suretiyle 2 kez kaza yaşanmış, etrafa çöpler dağılmıştır.
Düzenli atık depolama sahasından kaynaklı kötü koku problemi sebebi ile birçok kez yerel halk ve çevre köylerden rahatsızlıklar dile getirilmiştir. Ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü ve tutukluların ziyaretçileri de bu durumdan rahatsız olduklarını defalarca bildirmişlerdir.
Bizler yerel halk olarak mevcut durumun dahi sıkıntısını çekerken, sahanın büyütülmesini kabul etmemiz söz konusu değildir. İnsanların temiz hava alalım diye geldiği ata topraklarında, 'çöp kokuyor' diye cam kapı kapatır hale gelmeleri kabul edilebilir bir durum değildir."
YENİ DAVALAR SÜRÜYOR
Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 18 Nisan 2025 tarihli kararı ile 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliği yapıldı. Bu karara karşı 28 Temmuz 2025 tarihinde iptal davası açıldı ve dava Samsun 2. İdare Mahkemesi'nde 2025/862 Esas numarasıyla devam ediyor.
Ayrıca Samsun Büyükşehir Belediyesi Encümeni'nin 17 Temmuz 2025 tarihli kamulaştırma kararına karşı da dava açıldı (Samsun 2. İdare Mahkemesi 2025/1185 E.).
Bölge sakinleri, projenin tamamen durdurulmasını, ÇED sürecinden çıkarılmasını ve yerleşim yerlerinden uzak alternatif alanların değerlendirilmesini talep ediyor.
