Dünyada En Uzun Çalışan Ülkeler: Haftada 60 Saat ve Üzeri Çalışma Oranları

OECD’nin 2022 yılına ait verilerine göre, Türkiye'de çalışanların yüzde 15,1'i haftada 60 saatten fazla çalışırken, bu oran OECD ortalamasında yüzde 4,4 seviyesinde kalıyor. Güney Kore yüzde 23 ile listenin üst sırasında yer alırken, Fransa, Almanya ve ABD gibi ülkelerde bu oran yüzde 5'in altında seyrediyor .

Dünya Genelinde Haftada 60 Saat ve Üzeri Çalışma Oranları

OECD ve ILO verilerine göre, seçilmiş ülkelerde haftada 60 saatten fazla çalışan işçilerin toplam istihdam içindeki oranları şöyle:

Kaynak: OECD Employment and Labour Market Statistics

Türkiye'de Çalışma Saatleri: OECD Ortalamasının Üç Katı

OECD verileri, Türkiye'de haftada 60 saatten fazla çalışan işçi oranının OECD ortalamasının üç katından fazla olduğunu ortaya koyuyor. 2022 yılı itibarıyla Türkiye'de bu oran yüzde 15,1 olarak kaydedilirken, OECD ortalaması yüzde 4,4 seviyesinde bulunuyor .

Euronews'in OECD verilerine dayandırdığı 2022 tarihli bir habere göre, Türkiye haftada 60 saatten fazla çalışanların oranında OECD ülkeleri arasında ilk sırada yer alıyordu . Daha güncel veriler de bu durumun devam ettiğini gösteriyor.

Haftalık Ortalama Çalışma Süresi

OECD'nin 2022 yılı verilerine göre Türkiye'de haftalık ortalama çalışma süresi 45,7 saat. Bu süre ile Türkiye, Kolombiya'nın (47,6 saat) ardından OECD ülkeleri arasında ikinci sırada bulunuyor . OECD ülkelerinin haftalık ortalama çalışma süresi ise 37 saat. Türkiye, Meksika (45 saat), Kosta Rika (44,6 saat) ve Şili'nin (42,6 saat) önünde yer alıyor.

Avrupa perspektifinden bakıldığında ise Türkiye, haftalık ortalama 44,2 saat ile Avrupa'nın en uzun çalışma süresine sahip ülkesi konumunda. Eurostat verilerine göre Avrupa Birliği ortalaması 36,1 saat iken, Türkiye'yi Sırbistan (41,7), Bosna-Hersek (41,4) ve Yunanistan (39,8) takip ediyor .

Ülkelerin Verilerinin Karşılaştırmalı Analizi

Türkiye (Yüzde 23/15,1)

Gönderide belirtilen yüzde 23 oranı, Türkiye için OECD'nin resmi verileriyle örtüşmüyor. OECD'nin 2022 verilerine göre Türkiye'de haftada 60 saatten fazla çalışanların oranı yüzde 15,1 . Yüzde 23 rakamının daha eski tarihli veya farklı bir metodolojiye dayanan bir araştırmadan kaynaklanmış olabileceği değerlendiriliyor.

Güney Kore (Yüzde 23)

Gönderide Güney Kore için belirtilen yüzde 23 oranı, OECD verilerine göre Türkiye'den daha yüksek bir seviyeye işaret ediyor. Güney Kore, uzun çalışma saatleriyle bilinen ülkeler arasında yer almakta olup, Asya ülkeleri arasında Japonya'nın (yüzde 5,6) oldukça üzerinde bir seyir izliyor.

Diğer Ülkeler

Gönderide belirtilen diğer ülke verileri OECD'nin resmi verileriyle büyük ölçüde uyumlu:

• Yunanistan: OECD 2020 verilerine göre yüzde 9,6

• Japonya: OECD 2020 verilerine göre yüzde 5,6

• Fransa, İngiltere, ABD, Almanya: Yüzde 5 ve altında

• Brezilya, Rusya, İspanya: Yüzde 4 civarı

• İsveç: Yüzde 2

Not: Gönderide yer alan Endonezya (yüzde 14), Hindistan (yüzde 14), Çin (yüzde 6) gibi ülkeler OECD üyesi olmadığı için doğrudan OECD veri tabanında yer almamaktadır. Bu ülkeler için farklı kaynaklardan elde edilen veriler kullanılmış olabilir.

Türkiye'de Yasal Çalışma Süresi ve Fazla Mesai Düzenlemeleri

Türkiye'de haftalık yasal çalışma süresi, 4857 Sayılı İş Kanunu kapsamında 45 saat olarak belirlenmiştir. Bu süre, bazı sektörlerde farklılık gösterebilmektedir :

• Basın ve denizcilik alanı: 48 saat

• Kamu çalışanları: 40 saat

• Yer altı maden işçileri: 37,5 saat

2026 Yılı Fazla Mesai Ücreti

2026 yılı itibarıyla fazla mesai ücreti hesaplamaları, İş Kanunu'nun belirlediği esaslara göre yapılıyor. Haftalık 45 saati aşan her saat için çalışanlar, normal saatlik ücretlerinin yüzde 50 fazlasını (1,5 kat) almaya hak kazanıyor. İş sözleşmesinde haftalık çalışma süresi 45 saatin altında belirlenmişse (örneğin 40 saat), 45 saate kadar yapılan ek çalışmalar için ücret yüzde 25 zamlı (1,25 kat) ödeniyor .

Yıllık fazla mesai süresi ise kanunla 270 saat ile sınırlandırılmış durumda. Bu sınırın aşılması iş sağlığı ve güvenliği riski doğurduğu için mevzuat açısından kabul görmemektedir .

İran'dan Petrol Tesislerine Misilleme Tehdidi: Gerilim Tırmanıyor, Gözler Brent Petrol'de

İçeriği Görüntüle

Fazla Mesai Onayı

Güncel mevzuat uyarınca, çalışanın fazla mesaiye rıza gösterdiğine dair onayın iş sözleşmesi imzalanırken ya da tek seferlik yazılı beyanla alınmış olması yeterli kabul ediliyor. Çalışanın bu onayı her zaman geri çekme hakkı bulunuyor; onayı bulunmayan çalışanın fazla mesaiye zorlanması yasal bir ihlal oluşturuyor .

Uzman Değerlendirmesi

OECD verileri, Türkiye'de uzun çalışma saatlerinin yaygın bir sorun olduğunu ve bu durumun iş-yaşam dengesi üzerinde ciddi etkiler yarattığını ortaya koyuyor. Haftada 60 saat ve üzerinde çalışan işçilerin oranının OECD ortalamasının üç katından fazla olması, Türkiye'de çalışma koşullarının iyileştirilmesi ihtiyacını gösteriyor.

Özellikle Güney Kore ile birlikte en yüksek oranlara sahip ülkeler arasında yer alan Türkiye, bu alanda yapısal düzenlemelere ihtiyaç duyuyor. Yasal çalışma süresinin 45 saat olmasına rağmen, fiili çalışma saatlerinin bu sınırın üzerinde seyretmesi, işçi haklarının korunması ve uygulamaların denetlenmesi konularında daha etkin mekanizmaların devreye sokulması gerektiğini ortaya koyuyor.

Kısa Bilgi Kutusu

Türkiye çalışma saatleri, OECD çalışma süreleri, haftada 60 saat çalışma, fazla mesai ücreti 2026, işçi hakları, uzun çalışma saatleri, iş-yaşam dengesi, Türkiye iş kanunu, 4857 sayılı iş kanunu, dünyada en çok çalışan ülkeler.