Booking, Airbnb ve Expedia gibi yurt dışı merkezli dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerini yeni kurallara bağlayan kanun teklifi komisyondan geçti. Teklif yasalaşırsa platformlara 5 milyon TL’lik izin belgesi, Türkiye’de temsilci, vergi ve turizm payı yükümlülüğü gelecek. Kurallara uymayan platformlar için erişim engeli uygulanabilecek.
Booking, Expedia ve Airbnb gibi yabancı dijital konaklama platformlarını yakından ilgilendiren yeni düzenlemede önemli bir aşama geçildi.
Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edildi. Teklif şimdi TBMM Genel Kurulunda görüşülecek.
Düzenleme yasalaşırsa Türkiye’de faaliyet göstermek isteyen yurt dışı merkezli rezervasyon platformlarının çalışma modeli önemli ölçüde değişecek.
Platformların izin belgesi alması, Türkiye’de resmi bir temsilci bulundurması, vergi yükümlülüklerini yerine getirmesi ve turizm payı ödemesi gerekecek.
En dikkat çeken maddelerden biri ise platformların Türkiye içindeki rezervasyonlardan aldığı komisyona yüzde 17 üst sınır getirilmesi.
Booking ve Airbnb Türkiye’de yasaklanacak mı?
Teklif Booking, Airbnb veya Expedia’nın doğrudan yasaklanmasını öngörmüyor. Ancak yabancı platformların Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için izin belgesi alması ve belirlenen yükümlülükleri yerine getirmesi gerekecek. Başvuru yapmayan veya izin alamayan platformlar için erişimin engellenmesi gündeme gelebilecek.
Bu nedenle düzenlemeyi “Booking ve Airbnb Türkiye’de yasaklanıyor” şeklinde yorumlamak doğru değil.
Yeni sistem esas olarak yabancı rezervasyon platformlarını Türkiye’de izin, kayıt, vergi ve denetim kapsamına almayı hedefliyor.
Kurallara uyulduğu sürece platformların Türkiye’de faaliyet göstermeye devam edebilmesinin önü açık olacak.
Booking ve Airbnb için 5 milyon TL izin belgesi
Teklif yasalaşırsa yabancı dijital konaklama platformlarının Kültür ve Turizm Bakanlığından iki yıl süreyle geçerli izin belgesi alması gerekecek.
İzin belgesinin bedeli ise 5 milyon TL olacak.
Bu tutar sabit kalmayacak. Her yıl yeniden değerleme oranında artırılması öngörülüyor.
Platformların yalnızca parayı yatırması da yeterli olmayacak.
İzin başvurusunda bazı ek şartlar aranacak.
Bunlar arasında:
- Dijital hizmet vergisi mükellefiyetinin bulunması,
- Vergi borcunun olmaması,
- Türkiye’de temsilci atanması,
- Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi adresinin bildirilmesi,
- İzin belgesi bedelinin ödenmesi
yer alacak.
Türkiye’de temsilci bulundurmaları zorunlu olacak
Yeni düzenlemenin en önemli başlıklarından biri yabancı platformların Türkiye’de resmi bir muhatap bulundurması.
Bugüne kadar yurt dışı merkezli dijital şirketlerle tüketici veya işletme arasındaki bazı uyuşmazlıklarda muhataplık ve tebligat sorunları yaşanabiliyordu.
Teklif yasalaşırsa yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de temsilci ataması zorunlu olacak.
Böylece platformlara resmi bildirim yapılabilmesi ve hukuki sorumlulukların Türkiye’de takip edilebilmesi amaçlanıyor.
Booking ve Airbnb komisyonu yüzde kaç olacak?
Yurt içinden yurt içine gerçekleştirilen satışlarda yabancı dijital konaklama platformlarının alabileceği komisyon, hizmetin vergiler hariç bedelinin yüzde 17’sini geçemeyecek.
Bu hüküm özellikle oteller ve diğer konaklama işletmeleri açısından düzenlemenin en dikkat çekici maddeleri arasında yer alıyor.
Örneğin vergiler hariç 10 bin TL tutarında bir konaklama hizmetinde platform komisyonunun teklif yasalaşırsa 1.700 TL’yi aşmaması gerekecek.
Ancak yüzde 17 sınırının yalnızca düzenleme kapsamındaki yurt içinden yurt içine satışlara uygulanması öngörülüyor.
Airbnb’den yapılan rezervasyonlarda vergiyi kim ödeyecek?
Düzenleme dijital platform üzerinden yapılan rezervasyonlarda vergi sorumluluğunun nasıl uygulanacağını da belirliyor.
Konaklama hizmetine ilişkin KDV ve stopajın beyan edilmesi ve ödenmesine ilişkin yükümlülük hizmeti sunan konaklama işletmesinde olacak.
Buna karşılık yabancı platformların kendi faaliyetlerinden doğan dijital hizmet vergisi ve diğer mali yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekecek.
Platformlar ayrıca turizm payı kapsamına alınacak.
Böylece Türkiye turizminden gelir elde eden yabancı dijital platformların Türkiye’nin turizm tanıtımı için oluşturulan finansman sistemine katkı sağlaması hedefleniyor.
Booking üzerinden hangi hizmetler satılabilecek?
Teklif, yabancı dijital platformların Türkiye’de doğrudan sunabileceği hizmetlere de sınır getiriyor.
Yabancı platformlar doğrudan:
- Turizm belgeli konaklama tesislerinin rezervasyonunu,
- Turizm amaçlı kiralama izin belgesine sahip konutların rezervasyonunu,
- Uçak bileti satışını
gerçekleştirebilecek.
Seyahat acentacılığı kapsamında kalan diğer hizmetlerin ise yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulması gerekecek.
Araç kiralama işlemlerinde de yetkilendirilmiş işletmelerin devreye girmesi öngörülüyor.
Böylece yabancı platformların hangi alanlarda doğrudan satış yapabileceği ve hangi hizmetlerde Türkiye’de yetkilendirilmiş işletmelerle çalışması gerektiği ayrıştırılacak.
Airbnb’de her ev kiralanabilecek mi?
Düzenlemeye göre yabancı platformların Türkiye’de her konutu sınırsız şekilde turistik kiralama amacıyla listelemesi mümkün olmayacak.
Doğrudan satış kapsamındaki konutların turizm amaçlı kiralama izin belgesine sahip olması gerekecek.
Bu nedenle teklif yalnızca platformları değil, evlerini kısa süreli kiralama amacıyla dijital platformlarda listeleyen mülk sahiplerini de ilgilendiriyor.
Mevzuata uygun izin belgesi bulunmayan konutların sistemde satışa sunulması yeni düzenlemeyle daha sıkı denetlenebilecek.
Uyuşmazlıklarda hangi ülkenin hukuku uygulanacak?
Yeni sistemde Türkiye’de yapılan işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar açısından da açık bir hüküm getiriliyor.
Yabancı platformların Türkiye’deki faaliyetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması öngörülüyor.
Bu düzenlemenin özellikle rezervasyon iptali, ücret iadesi, tüketici uyuşmazlığı veya hizmete ilişkin anlaşmazlıklarda önem taşıması bekleniyor.
Kurallara uymayan Booking ve Airbnb’ye ne olacak?
Teklifte yalnızca yükümlülükler değil, kurallara uyulmaması halinde uygulanabilecek yaptırımlar da bulunuyor.
Yükümlülüklerini yerine getirmeyen yabancı platformlara idari para cezası uygulanabilecek.
Daha ileri aşamada ise erişimin engellenmesi kararı verilebilecek.
Bu nedenle platformların Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi yeni dönemde izin belgesini korumalarına ve yasal yükümlülükleri yerine getirmelerine bağlı olacak.
Yeni düzenleme ne zaman başlayacak?
Teklif TBMM Genel Kurulunda kabul edilip yasalaşırsa yeni kurallar 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Türkiye’de halihazırda faaliyet gösteren yabancı platformlara ise izin belgesine başvurabilmeleri için yürürlük tarihinden itibaren üç ay süre tanınacak.
Bu durumda mevcut platformların 31 Mart 2027’ye kadar başvurularını tamamlamaları gerekecek.
Süresi içerisinde başvuru yapmayan veya başvurusu reddedilen platformlar açısından erişimin engellenmesine kadar uzanan yaptırımlar uygulanabilecek.
Ancak düzenleme henüz kanunlaşmış değil. Komisyon aşaması tamamlanan teklifin TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi ve kabul edilmesi gerekiyor.
Booking ve Airbnb için yeni sistemde neler değişecek?
| Düzenleme | Öngörülen yeni kural |
|---|---|
| İzin belgesi | Zorunlu |
| İzin süresi | 2 yıl |
| İzin bedeli | 5 milyon TL |
| Türkiye temsilcisi | Zorunlu |
| Dijital hizmet vergisi | Mükellefiyet şartı |
| Turizm payı | Ödenecek |
| Yurt içi komisyon üst sınırı | %17 |
| Türk hukuku | Uygulanacak |
| Türk mahkemeleri | Yetkili olacak |
| Kurala uyulmaması | Para cezası ve erişim engeli |
| Planlanan yürürlük tarihi | 1 Ocak 2027 |
Düzenlemenin yasalaşması halinde Türkiye’deki dijital konaklama pazarında önemli bir değişiklik yaşanacak. Booking, Airbnb ve Expedia gibi platformlar faaliyetlerini sürdürebilecek ancak bunu Türkiye’de belirlenen izin, temsilcilik, vergi ve denetim kurallarına uyarak yapmak zorunda kalacak.
