Petrol fiyatları fırladı, 100 dolar senaryosu masada!

Petrol fiyatları yüzde 13 fırladı

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı ortak askeri operasyonun ardından tırmanan gerilim, küresel petrol piyasalarında sert fiyat hareketlerine neden oldu. 2 Mart Pazartesi günü Asya piyasalarında işlem gören Brent petrol, açılışta yüzde 13 yükselerek varil başına 82 doları gördü . ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 10'u aşan artışla 75 dolar seviyesine çıktı .

3 Mart 2026 itibarıyla fiyatlardaki yükseliş sürüyor. Brent petrol yüzde 2,64 artışla 79,79 dolardan işlem görürken, ABD ham petrolü yüzde 2,05 kazançla 72,69 dolar seviyesinde bulunuyor .

Analistler, krizin uzaması halinde tedarik zincirlerinin daha fazla etkilenebileceği ve bunun küresel ekonomi üzerinde baskı yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

Hürmüz Boğazı'nda fiili kapanma

Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda fiili bir kapanma yaşanıyor. İranlı yetkililer, boğazdan geçmeye çalışan gemilerin ateşe verileceği tehdidinde bulunurken, uluslararası nakliye şirketleri bölgedeki operasyonlarını durdurdu .

İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı askeri danışman İbrahim Cabbari, devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, "Boğaz'dan geçmeye çalışan herhangi bir gemiyi ateşe vereceğiz. Bölgeden bir damla petrolün ihraç edilmesine izin vermeyeceğiz" ifadelerini kullandı .

Kpler gemi takip platformu verilerine göre, güvenlik endişeleri nedeniyle şu anda 150'den fazla tanker Hürmüz Boğazı dışındaki açık sularda demirlemiş durumda . 28 Şubat'tan bu yana boğazdan geçen petrol miktarı normal günlük ortalamanın dörtte birine, yaklaşık 4 milyon varile geriledi .

Günlük yaklaşık 19-21 milyon varil petrolün geçtiği boğaz, küresel deniz yoluyla taşınan petrolün yüzde 25-30'unu oluşturuyor. Körfez ülkeleri, Suudi Arabistan (günlük 7 milyon varil), Irak (3,6 milyon varil), BAE (4,4 milyon varil), Kuveyt ve Katar'ın neredeyse tüm ihracatı için bu su yoluna bağımlı durumda .

Arz Fazlasına Rağmen Petrol Yükseliyor, Benzin ve Mazot Fiyatıı Artıyor

İçeriği Görüntüle

Ras Tanura rafinerisine insansız hava aracı saldırısı

Suudi Arabistan devlet petrol şirketi Aramco'nun Basra Körfezi kıyısındaki Ras Tanura rafinerisi, İran'a ait insansız hava araçlarıyla vuruldu . Orta Doğu'nun en büyük rafinerilerinden biri olan ve günlük 550 bin varil işleme kapasitesine sahip tesis, saldırı sonucu geçici olarak kapatıldı .

Aramco, yangının kontrol altına alındığını ancak güvenlik nedeniyle tesisin değerlendirme sürecine alındığını duyurdu. Uzmanlar, kapanmanın süresine bağlı olarak fiyat etkisinin büyüyebileceğini belirtiyor .

Analistler, Ras Tanura'nın sadece bir rafineri değil, aynı zamanda Suudi petrolünün ana ihracat terminallerinden biri olduğuna dikkat çekiyor. Tesisteki herhangi bir uzun süreli kesinti, küresel arz dengelerini doğrudan etkileyebilecek kapasitede .

OPEC+ üretim artışı için harekete geçti

Artan arz endişeleri sonrası Suudi Arabistan, Rusya, Irak, BAE, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman'dan oluşan sekiz OPEC+ üyesi 1 Mart'ta acil toplantı yaptı . Görüşmelerin ardından günlük üretimin 206 bin varil artırılması ilke olarak kabul edildi . Kararın, bölgedeki sevkiyat risklerini sınırlamayı amaçladığı belirtiliyor .

OPEC+ yetkilileri, üretim artışının kademeli olacağını ve piyasa koşullarına bağlı olarak duraklatılabileceğini vurguladı . Bir sonraki toplantının 5 Nisan'da yapılması planlanıyor.

Ancak uzmanlar, OPEC+ ülkelerinin fazla üretim kapasitesinin sınırlı olduğuna dikkat çekiyor. Suudi Arabistan ve BAE dışındaki ülkelerin önemli bir yedek kapasitesi bulunmazken, her iki ülkenin de ihracatı yine Hürmüz Boğazı'na bağımlı durumda . Artırılan üretimin küresel piyasalara ulaşabilmesi için boğazdan geçişin yeniden sağlanması gerekiyor .

100 dolar senaryosu masada

Orta Doğu'daki çatışmaların derinleşmesiyle birlikte birçok analist, petrolün varil fiyatının 100 dolara ulaşma riskini değerlendirmeye başladı. Bu seviyenin, küresel piyasalar açısından kritik eşik olabileceği ifade ediliyor.

Analist görüşleri:

Mohd Sedek Jantan (IPPFA Sdn Bhd direktörü): Kapanmanın bir hafta sürmesi halinde Brent petrolün 82-88 dolar bandına, bir aya kadar uzaması halinde ise 95-100 dolar seviyesine çıkabileceğini öngörüyor. Bir aydan uzun sürecek bir kapanmanın sistemik bir krize dönüşerek fiyatları 120-140 dolar aralığına taşıyabileceği uyarısında bulunuyor .

Barjoyai Bardai (Al-Madinah International University ekonomisti): Ras Tanura'daki kesintinin süresinin fiyatların yönünü belirleyeceğini belirterek, çatışma riskinin önemli ölçüde arttığını vurguluyor .

Jorge Leon (Rystad Energy jeopolitik analiz başkanı): Boğazdaki kesintinin günler, haftalar veya aylar sürmesi halinde petrolün 100 doları aşma ihtimalinin gerçek olduğunu, OPEC+'nın üretim artışının bu durumu değiştirmekte yetersiz kalacağını çünkü yeni üretimin de yine boğazdan geçmek zorunda olduğunu belirtiyor .

Citi analistleri: Temel senaryolarında çatışmanın bir-iki hafta içinde İran liderliğindeki değişimle yatışacağını varsayarken, petrol tesislerinin doğrudan vurulması gibi aşırı bir senaryoda Brent petrolün 120 dolara fırlayabileceğini hesaplıyor .

Goldman Sachs: Mevcut fiyatlara 18 dolarlık bir risk primi eklendiğini, bunun Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin altı hafta süreyle tamamen durması senaryosuna karşılık geldiğini açıkladı .

Uzman yorumları: Ekonomik etkiler ne olacak?

Jay Woods (Freedom Capital Markets baş küresel stratejisti): "Petrol fiyatlarının uzun süre yüksek kalması halinde enflasyon endişeleri artmaya başlayabilir. Bu, tüketiciler için büyük ve beklenmedik bir yük ve Fed'in, başkanın faizleri düşürme baskısı altında olduğu bir dönemde uğraşmak istemediği bir sorun olur" .

Bloomberg Intelligence stratejistleri: Tarihsel olarak petrolün 100 doların üzerine çıktığı dönemlerde hisse senedi piyasalarının baskı altında kaldığını belirtti. 1983'ten bu yana petrolün 100 doların üzerinde olduğu dönemleri izleyen bir yıl içinde S&P 500'ün ortalama yüzde 1,6 gerilediği aktarıldı. Stratejistler, Hürmüz Boğazı'nın uzun süreli kapatılmasının 1973 Arap petrol ambargosu ve 1979 İran devrimi dönemlerindeki şoklara benzer etkiler yaratabileceğine dikkat çekti .

Morgan Stanley hisse senedi stratejistleri: Olası risk senaryoları arasında petrolün 100 dolara ulaşmasını ya da yıllık bazda yüzde 75-100 aralığında artış göstermesini sıraladı .

Joseph Brusuelas (RSM US baş ekonomisti): Daha temkinli bir yaklaşım sergileyerek, "Günümüz Amerikan ekonomisinde, petrol fiyatlarındaki artışlar, yarım asır önce olduğu gibi, ekonomik büyüme veya enflasyon için aynı derecede önemli bir aşağı yönlü risk oluşturmuyor" ifadelerini kullandı. Brusuelas, petrol fiyatlarının tüketici harcamalarını belirgin şekilde etkilemesi için 120-130 dolar aralığına ulaşması gerektiğini belirterek, "Şu an için, enerji piyasalarında görülen erken fiyat hareketleri, ABD'nin büyüme veya enflasyon görünümleri için herhangi bir önemli risk oluşturmuyor gibi görünüyor" değerlendirmesini yaptı .

Petrol Fiyatlarındaki Son Değişim

📊 Kısa Bilgi Kutusu