Uzmanlar Konseyi'nden flaş açıklama: "En uygun aday belirlendi"
İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in ortak operasyonunda hayatını kaybetmesinin ardından, yerine geçecek ismin belirlenmesi için yürütülen süreçte kritik bir aşamaya gelindi. Seçici Uzmanlar Konseyi üyesi Muhsin Heydari, İran'ın ISNA haber ajansına yaptığı açıklamada, "Meclis üyelerinin çoğunluğu tarafından onaylanan en uygun aday belirlenmiştir" dedi . Heydari, henüz isim telaffuz etmedi.
Bir diğer üye Ahmed Alemolhoda ise konsey sekreterliği başkanı Ayetullah Haşim Hüseyni Buşehri'nin kararı açıklamakla görevli olduğunu bildirdi .
Uzmanlar Konseyi'nde çoğunluk sağlandı
İran'ın resmi haber ajansı Mehr'in 8 Mart'ta duyurduğuna göre, yeni dini lideri seçecek olan 88 üyeli Uzmanlar Konseyi'nde çoğunluk sağlandı . Konsey üyesi Ayetullah Muhammed Mehdi Mirbakıri, "Merhum liderin halefi konusunda az çok çoğunluk mutabakatına varıldı" ifadelerini kullandı. Mirbakıri, süreçle ilgili "bazı engellerin" hala çözülmesi gerektiğini ve tartışmalardan kaçınmak için çalışmanın titizlikle yürütülmesi gerektiğini sözlerine ekledi .
Yüz yüze toplantı yerine uzaktan karar
İran medyasına göre heyet, nihai kararlarını vermek için yüz yüze toplanıp toplanmayacakları veya bu formaliteyi atlayıp atlamayacakları konusunda küçük bir anlaşmazlık yaşadı . Konsey üyesi Muhsin Haydari, mevcut koşullar altında genel kurul halinde toplanmanın mümkün olmadığını belirterek, uzaktan ve yazılı alternatiflerin değerlendirildiğini ifade etti .
Haydari, seçilen adayın merhum liderin, İran'ın en üst liderinin düşman tarafından övülmek yerine "düşmandan nefret edilmesi" gerektiği yönündeki tavsiyesine dayanarak seçildiğini söyledi .
En güçlü aday: Hamaney'in oğlu Muciba
Uluslararası basında, yeni lider için en güçlü adayın 56 yaşındaki Muciba Hamaney olduğu belirtiliyor. The New York Times, üç İranlı yetkiliye dayandırdığı haberinde, Hamaney'in oğlunun en güçlü aday olduğunu yazdı . Habere göre, Uzmanlar Konseyi üyeleri 3 Mart'ta iki çevrim içi toplantı yaptı ve bu istişarelerin ardından Muciba Hamaney net favori haline geldi .
Muciba Hamaney'in, İslam Devrim Muhafızları Ordusu ile yakın bağları bulunuyor ve babasının gölgesinde uzun süre perde arkasında faaliyet gösteren etkili ama çok bilinmeyen bir figür olarak tanımlanıyor. NYT kaynaklarına göre, Devrim Muhafızları onun adaylığını aktif olarak destekliyor. Destekçileri, kriz dönemlerinde güvenlik güçlerini koordine etme deneyimine sahip olduğunu belirtiyor .
Diğer adaylar: Arafi ve Humeyni'nin torunu
NYT'nin haberine göre, diğer adaylar arasında geçici liderlik konseyinde de yer alan Alirıza Arafi ve İran İslam Cumhuriyeti'nin kurucusu Ruhullah Humeyni'nin torunu Seyyid Hasan Humeyni bulunuyor . Her iki isim de daha ılımlı siyasetçiler olarak değerlendiriliyor. Hasan Humeyni'nin İran siyasetinin reformist kanadıyla bağları olduğu belirtiliyor .
Trump'tan Muciba'ya vetoyu andıran uyarı
ABD Başkanı Donald Trump, 5 Mart'ta yaptığı açıklamada, merhum liderin oğlu Muciba Hamaney'in kendisi için "kabul edilemez" bir seçim olduğunu söylemişti . Trump, İran'ın yeni liderinin seçilmesine kişisel olarak dahil olması gerektiğini de ifade etmişti .
İsrail'den Uzmanlar Konseyi'ne tehdit
İsrail ordusu, 8 Mart'ta yaptığı açıklamada, Hamaney'e halef atamaya çalışan Uzmanlar Konseyi'ndeki herkesi hedef alacağı uyarısında bulundu. İsrail ordusu X'te Farsça yaptığı paylaşımda, "Halef seçim toplantısına katılmayı düşünen herkesi uyarıyoruz, sizi de hedef almaktan çekinmeyiz. Bu bir uyarıdır!" ifadelerini kullandı .
Anayasal süreç nasıl işliyor?
İran anayasasına göre, dini liderin ölümü, istifası veya görevden alınması durumunda, yeni lideri belirleme yetkisi 88 üyeli Uzmanlar Meclisi'ne ait . Meclis, ülke çapında yapılan seçimle belirlenen din adamlarından oluşuyor ve en son 1989'da Ali Hamaney'i lider seçmişti . Yeni liderin atanması için basit çoğunluk yeterli.
Geçici olarak, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhseni Ejei ve kıdemli din adamı Ayetullah Ali Rıza Arafi'den oluşan geçici bir konsey, ülkeyi yönetiyor .
